زنجیره غذایی نشان دهنده ارتباط غذایی بین موجودات زنده

زنجیره غذایی

هر موجود زنده ای برای زنده ماندن به انرژی نیاز دارد. برای مثال گیاهان از خورشید و جانوران از خوردن گیاهان و خوردن یکدیگر استفاده می کنند. زنجیره غذایی ترتیب و سطوحی است که نشان می دهد چگونه یک موجود زنده، غذای جاندار دیگر می شود. این روند از ساده ترین و ضعیف ترین گیاهان و جانوران آغاز شده و تا بالای زنجیره ادامه پیدا می کند. به طور معمول انسان یا حیوانات شکارچی در رده بالایی این زنجیره قرار دارند. حیوانات علفزار هنگام چرا، سرشاخه این زنجیره یعنی گیاهان را خورده و در نهایت خودِ این حیوانات توسط شکارچیان گوشتخواری نظیر شیر که آخرین عضو احتمالی آن چرخه می باشند، خورده می شوند.

فضولات حیوانات خاک را حاصلخیز کرده و باعث رشد و نمو گیاهان بیشتری می شود. به همین روال، زنجیره غذایی یک چرخه کامل را طی می کند. اولین حلقه از این زنجیره را تولید کنندگان یعنی گیاهان و موجودات شیمیوسنتز کننده، حلقه های بعدی را مصرف کنندگان یعنی علفخواران و گوشتخواران و آخرین حلقه را تجزیه کنندگان یعنی برخی از باکتری ها و مخمرها تشکیل می دهند.در این مطلب، نگاه دقیق تری به زنجیره های غذایی و شبکه های غذایی خواهیم انداخت تا ببینیم که آنها چگونه جریان انتقال انرژی و مواد مغذی را از طریق اکوسیستم نشان می دهند.

زنجیره غذایی چیست؟

زنجیره غذایی (به انگلیسی: food chain) در اکولوژی عبارت است از توالی انتقال ماده و انرژی به شکل غذا از یک ارگانیسم به ارگانیسم دیگر. زنجیره های غذایی به صورت محلی در یک شبکه غذایی بهم می پیوندند زیرا بیشتر موجودات بیش از یک نوع حیوان یا گیاه مصرف می کنند. گیاهانی که با استفاده از فتوسنتز انرژی خورشیدی را به غذا تبدیل می کنند، منبع اصلی تولید غذا هستند. در یک زنجیره درنده، یک حیوان گیاهخوار توسط یک حیوان گوشتخوار خورده می شود. در یک زنجیره انگلی، ارگانیسم کوچکتر بخشی از میزبان بزرگتر را مصرف می کند و ممکن است توسط ارگانیسم های کوچکتر نیز انگلی شود و…

ساده ترین رابطه ای که بین موجودات می تواند وجود داشته باشد به عنوان زنجیره‌غذایی توصیف می شود. این رابطه را می توان مشابه با یک حلقه های زنجیر در نظر گرفت که انرژی در میان حلقه های این زنجیره انتقال می یابد. موجودات زنده ای که در آغاز این زنجیره قرار دارند، تولید کننده می باشند و موجوداتی که در حلقه های پایانی قرار دهند گروهی از باکتری ها و مخمرها می باشند که کار تجزیه لاشه های مرده و فضولات همه موجودات حلقه از جمله خودشان را انجام می دهند و آنها را اماده بازیافت کردن می کنند. گیاهخواران و گوشت خوارانی که در وسط این زنجیره قرار دان انرژی خود را از حلقه های قبلی دریافت کرده و انرژی حلقه های بعدی زنجیره را تامین می کنند. زنجیره‌غذایی بیانگر این است که موجودات چی می خورند و به وسیله چه موجودی خورده می شوند. انتقال انرژی و همچنین مواد سمی و سایر اشکال آلودگی هم از گیاهان به علف خواران و بعد به گوشتخواران اتفاق می افتد. به عبارت ساده تر یک زنجیره غذایی را می توان این گونه نشان داد.

نمونه ای از یک زنجیره غذایی
نمونه ای از یک زنجیره غذایی

ارگانیسم های گونه های مختلف می توانند از بسیاری جهات با یکدیگر تعامل داشته باشند. آنها می توانند رقابت کنند یا می توانند کاری را که ما اغلب در طبیعت می بینیم انجام دهند، یعنی یکی از آنها می تواند دیگری را بخورد. به عبارت دیگر آنها می توانند یکی از حلقه های این زنجیره را تشکیل دهند. در محیط زیست، زنجیره‌غذایی مجموعه ای از موجودات است که یکدیگر را می خورند، بنابراین انرژی و مواد مغذی از یک موجود به موجود دیگر انتقال می یابد. به عنوان مثال، اگر برای ناهار همبرگر داشته اید ، ممکن است بخشی از یک زنجیره غذایی باشید که به این شکل به نظر می رسد: گیاه  گاو ← انسان. اما اگر روی همبرگر خود کاهو داشته باشید چه ؟ در این صورت، شما نیز بخشی از یک زنجیره‌غذایی هستید که به این شکل به نظر می رسد: گیاه ← انسان

همانطور که این مثال نشان می دهد، ما همیشه نمی توانیم آنچه یک ارگانیسم می خورد را با یک مسیر خطی به طور کامل توصیف کنیم. برای موقعیت هایی مانند حالت بالا، ممکن است بخواهیم از یک شبکه غذایی استفاده کنیم که از زنجیره های غذایی متقاطع زیادی تشکیل شده است و نمایانگر چیزهای مختلفی است که ارگانیسم می تواند بخورد. اکنون می توانیم نگاهی به نحوه حرکت انرژی و مواد مغذی از طریق یک جامعه زیست محیطی بیندازیم. بیایید با در نظر گرفتن فقط چند رابطه چه کسی، چه کسی را  می خورد به بررسی زنجیره‌غذایی بپردازیم.

زنجیره‌غذایی یک توالی خطی از ارگانیسم هاست که مواد مغذی و انرژی را هنگام خوردن موجودات دیگر از طریق آنها انتقال می دهد. ابتدای زنجیره یک آتوتروف قرار داشته و هتروتروف ها بعد از آنها قرار دارند. تولید کنندگان پایه و اساس یک زنجیره‌غذایی می باشند که اغلب اتوتروف و موجودات زنده فتوسنتز مانند گیاهان، جلبک ها یا سیانوباکتری ها هستند. ارگانیسم هایی که تولید کنندگان اصلی را می خورند، مصرف کنندگان اصلی یا اولیه نامیده می شوند. مصرف کنندگان اولیه معمولاً گیاهخواران هستند، هرچند ممکن است جلبک خوار یا باکتری خوار هم باشند. به موجوداتی که مصرف کنندگان اصلی را می خورند، مصرف کنندگان ثانویه گفته می شود. مصرف کنندگان ثانویه معمولاً گوشت خوار هستند. ارگانیسم هایی که مصرف کنندگان ثانویه را می خورند، مصرف کنندگان سوم نامیده می شوند که گوشتخواران گوشتخوار می باشند یعنی گوشتخوارانی که یک موجود گوسنخوار را می خورند.

برخی از زنجیره های غذایی دارای سطوح اضافی مانند مصرف کنندگان چهارم هستند یعنی گوشتخوارانی که مصرف کنندگان سوم را می خورند. به موجودات موجود در بالای یک زنجیره غذایی، مصرف کنندگان راس گفته می شود. پس می توان گفت که یک زنجیره غذایی متشکل از خودخوراک سازها (گیاهان و موجودات ذره بینی فتوسنتزی) دگرخوراک سازها ( علفخواران، گوشت خواران) و تجزیه کنندگان (باکتری ها، قارچ ها و مخمرها) می باشد

با ذکر یک نمونه و مثال بیشتر توضیح می دهیم جلبک های سبز تولیدکنندگان اصلی هستند که توسط نرم تنان خورده می شوند. نرم تنان سپس ناهار ماهی اسکالپین لزج (slimy sculpin) شده که خودش توسط ماهی قزل آلا خورده می شود. یا مثلاً فیتوپلانکتون ها که نوعی جلبک دریایی می باشند توسط پاروپایان پلانکتونی خورده شده و آنها نیز توسط ماهی ها خورده می شوند. ماهی های مرکب هم از این ماهی ها تغذیه می کنند و توسط شیر دریایی خورده می شوند. و نهایتاً هم در آخرین حلقه این زنجیره، نهنگ ها قرار دارند که با تغذیه از شیرها دریایی زنجیره به پایان می رسد.

انواع ارتباط موجودات زنده با همدیگر

۱- همزیستی (Symbiosis): همزیستی هر نوع فعل و انفعال بیولوژیکی نزدیک و طولانی مدت اعم از متقابل، متناسب یا انگلی بین دو ارگانیسم مختلف بیولوژیکی است. ارگانیسم هایی که هر یک همزیست نامیده می شوند، ممکن است از یک نوع یا از گونه های مختلف باشند. همزیستی می تواند اختیاری باشد یا اجباری. در همزیستی اختیاری دو جاندار متفاوت اختیار آن را دارند که باهم یک رابطه همزیستی برقرار کنند. اما نیازمند این رابطه هم نبوده و می‌توانند بدون رابطه نیز به زندگی خود ادامه دهند. در همزیستی اجباری یک جاندار برای اینکه زنده بماند باید با جاندار دیگری، همزیستی داشته باشد. همزیستی شامل ۳ نوع ارتباط می باشد:

  • همیاری (Mutualism): که در این رابطه، هر دو جاندار از وجود یکدیگر سود می‌برند. مانند رابطه شته‌ها و مورچه‌ها.
  • هم سفره گی (Commensalism): که در این نوع رابطه یکی از دیگری سود می‌برد، در حالی که دیگری نه از اینکار بهره می‌برد و نه از آن صدمه می‌بیند مانند رابطه بارناکل و وال. بارناکل به پوست وال می‌چسبد و تغذیه خود را از مواد چسبیده به پوست وال به دست می آورد..
  • انگلی (Parasitism): که یک نوع رابطه همزیستی است که به سود انگل بوده و کم و بیش به زیان میزبان است. مانند رابطه کرم آسکاریس و انسان

۲- رقابت (Competition یا Concurrence): جانداران متعددی که از یک منبع زیستی بطور مشترک استفاده کنند به علت این که آن منبع می تواند محدود باشد یعنی برای هر دوی آنها کافی نبوده و نمی تواند غذای هر دوی آنها را تأمین کند، آنها بر سر به دست آوردن آن باهم رقابت می کنند. این نوع رابطه برای هر دو موجود مضر می باشد و چند حالت دارد:

  • اگر هر دو نوع موجود زنده از لحاظ اکولوژیکی و نیاز مشابه باشند و تقاضای مشترکی داشته باشند یکی موجب نابودی دیگری می شود.
  • اگر دو نوع موجود زنده تقاضای متفاوت داشته باشند در اینصورت هر دو نوع می توانند به زندگی خود در آن محیط ادامه دهند.
  • اگر زندگی یکی وابسته به دیگری باشد مانند انگل و میزبان، نوع متجاوز ممکن است سبب نابودی نوع دیگر شود.
  • چنانچه نوع متجاوز نتواند نوع دیگر را بطور کامل نابود کند و خود بتواند در موقعی که جمعیت نوع دوم کم است به زندگی ادامه دهد. در اینصورت ممکن است هر دو نوع با یک تعادل پایدار یا توام با نوسان به حیات خود ادامه دهند.

۳- صید و صیادی (Predator and prey)

مستقیم‌ترین رابطه غذایی هنگامی وجود دارد که جانداری، جاندار دیگر را بخورد. هر مصرف کننده‌ای که جانداری دیگر را بکشد و بخورد یک صیاد است و جانداری که خورده شود صید نام دارد.

موجودات اتوتروف و هتروتروف چه فرقی باهم دارند؟

ارگانیسم ها از چه راهکارهای اساسی برای تهیه غذا استفاده می کنند؟

۱- اتوتروف ها(Autotrophs) برخی از ارگانیسم هایی هستند که به خود تغذیه کننده نیز معروف می باشند. آنها می توانند مواد غذایی خود یعنی ترکیبات آلی خود را از مولکول های ساده مانند دی اکسید کربن تهیه کنند. به عبارت دیگر، تولید کنندگان یا  آتوتروف ها جاندارانی هستند که با استفاده از انرژی خورشید در طی فرآیندی که فتوسنتز نامیده می شود، قادر به تولید غذای خود و ساخت مولکول های آلی هستند. از نمونه بارز این موجودات می توان گیاهان و جلبک را ذکر کرد. دو نوع اتوتروف وجود دارد:

  • فوتوتوتروفها (Photoautotrophs) مانند گیاهان از انرژی حاصل از نور خورشید برای ساختن ترکیبات آلی یعنی قندها از دی اکسید کربن در فتوسنتز استفاده می کنند. از دیگر نمونه های فوتوتروف می توان به جلبک ها و سیانوباکتری ها اشاره کرد.
  • شیمیتوتروف ها (Chemoautotrophs) از انرژی مواد شیمیایی برای ساختن ترکیبات آلی از دی اکسید کربن یا مولکول های مشابه استفاده می کنند. به این عمل شیموسنتز گفته می شود. به عنوان مثال، باکتریهای شیمی اتوتروفیک اکسید کننده سولفید هیدروژن می باشند که در جوامع دریایی زیر دریا که هیچ نوری نمی تواند به آنها برسد، وجود دارند.

اتوتروف ها پایه و اساس هر اکوسیستم روی کره زمین هستند. شاید به نظر دراماتیک برسد، اما اغراق آمیز نیست! اتوتروف ها پایه های زنجیره غذایی و شبکه های غذایی را تشکیل می دهند و انرژی حاصل از نور یا مواد شیمیایی تمام موجودات دیگر موجود در جامعه را حفظ می کنند. در بین اتوتروف ها فقط باکتری ها، شیموسنتز کننده هستند و  از مواد غیر آلی انرژی خود را دریافت می کنند و بقیه از انرژی خورشید به عنوان ماده آلی بهره می گیرند.

۲- هتروتروف ها (Heterotrophs) که به عنوان تغذیه کننده از غیر نیز شناخته می شوند، نمی توانند از انرژی نور یا انرژی شیمیایی برای نولید مواد غذایی خود بهره ببرند. در عوض هتروتروف ها با خوردن موجودات دیگر یا محصولات جانبی آنها، مولکول های آلی به دست می آورند. یعنی جاندارانی که انرژی خود را از مولکول های آلی که توسط آتوتروف ها ساخته شده اند، بدست می آورند. این موجودات نمی توانند غذای خود را تولید کنند و به تولید کننده ها یا آتوتروف ها برای تامین ترکیبات آلی که برای رشد خود نیاز دارند، وابسته هستند. به عبارت دیگر، مصرف کنندگان یا هتروتروف ها  موجوداتی هستند که با خوردن موجودات دیگر، مولکول های آلی دریافت می کنند. انسان ها، حیوانات، قارچ ها و بسیاری از باکتری ها هتروتروف هستند. وقتی در مورد نقش هتروتروف در زنجیره های غذایی صحبت می کنیم، می توانیم آنها را مصرف کننده نیز بنامیم. همانطور که در ادامه  خواهیم دید، انواع مختلفی از مصرف کنندگان با نقش های مختلف اکولوژیکی وجود دارند، از حشرات گیاهخوار گرفته تا حیوانات گوشت خوار تا قارچ هایی که از بقایا و مواد زائد تغذیه می کنند.

نکات کلیدی

موجودات زنده عبارتند از گیاهان، حیوانات، تجزیه کنندگان و انسان ها

فتوسنتز: تبدیل انرژی نورانی خورشید به انرژی شیمیایی توسط گیاهان سبز

شیموسنتز: ساخت مواد آلی با استفاده از انرژی شیمیایی ترکیبات کانی نظیر سولفور، آهن و… توسط برخی از باکتری ها

اکوسیستم: به در ارتباط بودن همه موجودات زنده و غیر زنده یک محیط گفته می شود.

زیست توده یا بیومس، انرژی و ماده ای است که از همه جانداران حاصل می شود و مقدار آن به تدریج در زنجیره غذایی رو به افول می گذارد. سطح این انرژی معمولاً به وسیله هرم غذابی نشان داده می شود.

در هرم غذایی تولید کنندگان در پایین ترین سطح و گیاهخواران و گوشتخواران به ترتیب در سطوح بعدی قرار دارند. قاعده یا سطح هرم بیشترین مقدار انرژی زیست توده را دارا می باشد.

تجزیه کننده ها در زنجیره غذایی چه نقشی دارند؟

یک گروه دیگر از مصرف کنندگان که اگرچه همیشه در زنجیره های غذایی دیده نمی شود ولی می توان از آنها هم نام برد، تجزیه کننده ها (Decomposers) می باشند یعنی ارگانیسم هایی که مواد آلی مرده و مواد زائد را تجزیه می کنند. تجزیه کننده ها بعضاً در سطح تغذیه ای خود در نظر گرفته می شوند. آنها به عنوان یک گروه، مواد مرده و مواد زائد سایر ارگانیسم های سطوح مختلف تغذیه ای را می خورند. به عنوان مثال، آنها با خوشحالی مواد پوسیده گیاهی، بدن سنجاب نیمه خورده یا بقایای عقاب مرده را مصرف می کنند. به یک معنا سطح تجزیه به موازات سلسله مراتب استاندارد مصرف کنندگان اولیه، ثانویه و ثانویه پیش می رود.

قارچ ها و باکتری ها عامل اصلی تجزیه در بسیاری از اکوسیستم ها هستند. آنها از انرژی شیمیایی موجود در مواد مرده و مواد زائد برای سوخت رسانی به فرآیندهای متابولیکی خود استفاده می کنند. از سایر تجزیه کننده ها می توان به ریزه خوارها (detritivores یا حیواناتی که از مواد آلی مرده به ویژه خرده ریزهای گیاهی تغذیه می کند) اشاره کرد. این حیوانات معمولاً حیوانات چند سلولی مانند کرم خاکی، خرچنگ، ​​جانوران کندرو مثل حلزون یا کرکس می باشند. آنها نه تنها از مواد آلی مرده تغذیه می کنند بلکه اغلب آنها را نیز تکه تکه کرده و با این کارشان باعث می شوند تا بیشتر در دسترس تجزیه کننده های باکتریایی یا قارچی قرار بگیرند.

تجزیه کنندگان به عنوان یک گروه نقش مهمی در سالم نگه داشتن اکوسیستم ها دارند. وقتی لاشه های مرده و مواد زائد را تجزیه می کنند، مواد مغذی آزاد کرده که می توانند بازیافت شوند و به عنوان عناصر سازنده تولید کنندگان اولیه مورد استفاده قرار گیرند.

شبکه غذایی چیست؟

اگر چند زنجیره غذایی را بررسی کنیم متوجه می شویم که یک یا چند موجود زنده در آنها مشترک است. یعنی بین زنجیره های غذایی هم رابطه ای وجود دارد. به مجموعه زنجیره های غذایی، شبکه غذایی گفته می شود. انتقال انرژی و مواد غذایی در زنجیره غذایی یک طرفه بوده و شبکه غذایی نشان دهنده ارتباط بین زنجیره های غذایی می باشد. شبکه های غذایی از بسیاری از زنجیره های غذایی بهم پیوسته تشکیل شده اند و نمایشی واقعی تر از روابط مصرف در اکوسیستم ها هستند.

در هر شبکه غذایی، انرژی هر لحظه از دست می رود. چون که یک موجود زنده، موجود زنده دیگری را می خورد. به این خاطر باید گیاهان خیلی بیشتری نسبت به گیاهخواران وجود داشته باشد. به این ترتیب تعداد آتوتروف ها از هتروتروف ها بیشتر است و تعداد گیاهخواران از گوشت خواران بیشتر است. اگرچه رقابت شدیدی بین جانوران وجود دارد اما یک وابستگی متقابل هم بین آنها وجود دارد  مواقعی که یک گونه منقرض می شود، می تواند یک زنجیره کامل از گونه های دیگر را تحت تاثیر قرار دهد و نتایج غیر قابل پیش بینی ای به بار آورد.

زنجیره های غذایی تصویری واضح از اینکه چه کسی، چه کسی را می خورد به ما ارائه می دهد. با این حال برخی از مشکلات هنگامی بوجود می آیند که ما سعی می کنیم از آنها برای توصیف کل جوامع زیست محیطی استفاده کنیم. به عنوان مثال  یک ارگانیسم می تواند چندین نوع طعمه را بخورد یا توسط چندین شکارچی خورده شود، از جمله آنهایی که در سطوح مختلف تغذیه ای هستند. این همان اتفاقی است که وقتی یک انسان، همبرگر می خورد اتفاق می افتد! گاو یک مصرف کننده اصلی است و برگ کاهو روی همبرگر یک تولید کننده اصلی است.

برای نشان دادن دقیق تر این روابط، می توانیم از یک شبکه غذایی استفاده کنیم. شبکه غذایی نموداری است که تمام فعل و انفعالات تغذیه ای را بین گونه های مختلف یک اکوسیستم نشان می دهد. نمودار زیر نمونه ای ازیک شبکه غذایی دریایی است. تولیدکنندگان اولیه با رنگ سبز، مصرف کنندگان اصلی با نارنجی، مصرف کنندگان ثانویه با رنگ آبی و مصرف کنندگان سوم با رنگ بنفش مشخص شده اند.

شبکه غذایی
نمونه ای از یک شبکه غذایی

در شبکه های غذایی، جهت فلش ها از ارگانیسم خورده شده به سمت موجودی که آن را می خورد، می باشد. همانطور که شبکه غذایی فوق نشان می دهد، برخی از گونه ها می توانند ارگانیسم های بیش از یک سطح تروفیک را  بخورند. به عنوان مثال، سخت پوستانی مثل میگوها هم تولیدکنندگان اولیه و هم مصرف کنندگان اصلی را می خورند.

انواع شبکه غذایی

شبکه های غذایی معمولاً تجزیه کننده ای ندارند. ممکن است در شبکه غذایی فوق متوجه این موضوع شده باشید. با این حال، همه اکوسیستم ها به روش هایی برای بازیافت لاشه ها و پسماندها نیاز دارند. این بدان معناست که تجزیه کننده ها در واقع وجود دارند، حتی اگر وقت زیادی نداشته باشند. دو نوع شبکه غذایی وجود دارد:

  • شبکه غذایی چرا: با گیاه کلروفیل داری شروع می شود که توسط گیاهخوار خورده می شود.
  • شبکه غذایی آواری یا لاشه خوار: با میکروارگانیسم هایی شروع می شود که معمولاً به آن ها مردارخوار نیز می گویند.

به عنوان مثال در اکوسیستم چمنزار که در زیر نشان داده شده است، یک شبکه غذایی چرای گیاهان و حیوانات وجود دارد که ورودی هایی برای یک شبکه غذایی آواری از باکتری ها، قارچ ها و ریزه خوارها را فراهم می کند. شبکه آواری به شکل ساده شده در نوار قهوه ای در پایین نمودار نشان داده شده است. در حقیقت، شبکه آواری مانند شبکه غذایی چرا در سطح زمین شامل گونه های مختلفی می شود که با فعل و انفعالات خاص تغذیه ای به هم پیوند خورده اند (با فلش به هم متصل شده اند). شبکه های غذایی آواری می توانند انرژی را در شبکه های غذایی چرا به اشتراک بگذارند مانند زمانی که سینه سرخ، یک کرم خاکی را می خورد.

انواع شبکه های غذا
انواع شبکه های غذایی

بازده انتقال انرژی، طول زنجیره غذایی را محدود می کند

هنگامی که یک ارگانیسم، ارگانیسم دیگری را می خورد و مولکول های غنی از انرژی را از بدن طعمه خود دریافت می کند، انرژی بین سطح تروفیک منتقل می شود. با این حال این انتقال ناکارآمد است و این عدم کارایی، طول زنجیره های غذایی را محدود می کند. هنگامی که انرژی وارد یک سطح تغذیه ای می شود، مقداری از آن به عنوان زیست توده  به عنوان بخشی از بدن موجودات ذخیره می شود. این انرژی است که برای سطح تغذیه ای بعدی در دسترس است زیرا فقط انرژی ذخیره شده به عنوان زیست توده می تواند خورده شود. به عنوان یک قاعده کلی، فقط حدود ۱۰ درصد از انرژی ذخیره شده به عنوان زیست توده در یک سطح تروفیک در واحد زمان در پایان به عنوان زیست توده در سطح تروفیک بعدی در همان واحد زمان ذخیره می شود.

در هر سطح، انرژی مستقیماً به صورت گرما یا به صورت پسماند و مواد مرده که به سمت تجزیه کننده ها می رود از بین می رود. در نهایت، تجزیه کننده ها مواد زائد و مواد مرده را متابولیزه کرده و انرژی خود را به صورت گرما نیز آزاد می کنند. ولی واقعاً چرا اینقدر انرژی بین یک سطح تغذیه ای و سطح دیگر از شبکه غذایی خارج می شود؟ در اینجا چند دلیل اصلی برای انتقال انرژی ناکارآمد وجود دارد:

  • در هر سطح تروفیک، مقدار قابل توجهی از انرژی در اثر گرما تلف می شود زیرا ارگانیسم ها تنفس سلولی را انجام می دهند و زندگی روزمره خود را ادامه می دهند.
  • برخی از مولکولهای آلی که یک ارگانیسم می خورد نمی تواند هضم شود و بدن، آنها را به عنوان مدفوع دفع می کند.
  • همه موجودات موجود در سطح تروفیک در مرحله بعدی به وسیله سایر ارگانیسم ها خورده نخواهند شد. در عوض برخی بدون اینکه خورده شوند، می میرند و انرژی موجود در آنها هدر می رود.

ولی باید بدانید که مدفوع و ارگانیسم های خورده نشده و مرده، نهایتاً تبدیل به ماده غذایی برای تجزیه کنندگان می شوند. تجزیه کنندگان،  آنها را متابولیزه کرده و انرژی خود را از طریق تنفس سلولی به گرما تبدیل می کنند. بنابراین هیچ نوع انرژی در واقع از بین نمی رود.

و سخن آخر…

ما انسانها برای اینکه بتوانیم زنده بمانیم به همه موجودات زنده و غیر زنده دور و بر خودمان نیاز داریم. همه این موجودات زنده و غیر زنده اکوسبستم نام دارد. یک بخش از اکوسبستم  محیط غیر زنده اطراف ماست که ما را در مواقع خطر پناه می دهد، آب را برای ما فراهم می کند، زمین را در اختیار ما قرار می دهد تا با کشاورزی و کاشت محصولات زراعی، برای خودمان غذا تهیه کنیم. تمام موجوداتی که در یک اکوسیستم زندگی می کنند از جمله انسان، بخشی از شبکه حیات هستند. هر گونه پوش گیاهی و هر موجودی نقش بسیار مهمی در چرخه حیات و زنجیره غذایی ایفا می کند. گیاهان، حیوانات و انسان ها جزو اکوسیستم زنده به شمار می روند که همیشه در تعامل با یکدیگر بوده و براساس آنچه هر کدام ارائه یا تولید می کنند، مانند غذا، اکسیژن و غنی سازی خاک به یکدیگر وابسته اند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *