برای سلامتی خودمان به سلامت محیط زیست بیندیشیم!

سلامت محیط زیست

محیط می تواند به طور مستقیم و غیرمستقیم بر تندرستی و سلامتی ما تأثیر بگذارد. بهتر است بدانید محیط به طور کلی همه چیز، خارج از خود انسان از جمله محیط های جسمی، طبیعی، اجتماعی و رفتاری را در برمی گیرد و سلامتی صرفاً فقدان بیماری یا وجود بیماری نیست و وضعیت کامل جسمی، روحی و اجتماعی را نیز شامل می شود. سلامت محیط زیست به جنبه هایی از سلامتی انسان (از جمله کیفیت زندگی) اطلاق می شود که توسط عوامل فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی، اجتماعی در محیط تعیین می شود. در واقع، علم و عمل جلوگیری از آسیب و بیماری انسان و ارتقا رفاه با شناسایی و ارزیابی منابع محیطی و عوامل خطرناک و محدود کردن قرار گیری در معرض عوامل خطرناک فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی در هوا، آب، خاک، غذا و سایرشرایط و محیط هایی است که ممکن است بر سلامتی انسان تأثیر منفی بگذارد. در ادامه با ما همراه باشید تا بدانیم که اصلاً سلامت محیط زیست چیست و چرا سلامتی آن مهم است و آیا سلامتی آن تأثیری در سلامتی انسان و سایر موجودات دارد یا نه؟ و…

سلامت محیط زیست چیست؟

کلمه سلامتی چیزهای زیادی را به خاطر می آورد. حفظ سلامتی شامل درست غذا خوردن، ورزش کردن، واکسیناسیون علیه بیماری ها و مراجعه منظم به پزشک است. سلامت شما، چگونگی عملکرد بدن و کیفیت زندگی شما را توصیف می کند. ما همچنین می توانیم سلامت را به معنای وسیع تر بدانیم. سلامت محیط زیست یا بهداشت محیط (به انگلیسی: environmental health) شامل درک تأثیرات خطرات زیست محیطی و انسانی و محافظت از سلامت انسان و سیستم های اکولوژیکی در برابر این خطرات است. این مطالعه شامل تأثیرات مواد شیمیایی ساخته شده توسط انسان بر حیات وحش یا سلامت انسان و همچنین تأثیر محیط بر شیوع بیماری ها است. به عبارت دیگر بهداشت محیط شاخه ای از بهداشت عمومی است که بر روابط متقابل بین مردم و محیط آنها تمرکز دارد، سلامت و رفاه انسان را ارتقا می بخشد و سعی در گسترش و ترویج جوامع سالم و امن دارد.

سلامت محیط زیست سلامت ماست
محیط سالم، بدن سالم

چرا محیط برای سلامتی مهم است و باید به سلامت محیط زیست فکر کرد؟

برای سلامتی به محیط های ایمن، سالم و حمایتی نیاز داریم. محیطی که در آن زندگی می کنیم تعیین کننده اصلی سلامت و تندرستی ما می باشد. ما برای تأمین انرژی و مواد مورد نیاز برای حفظ زندگی از جمله

  • هوای پاک
  • آب آشامیدنی سالم
  • غذای مقوی
  • مکان های امن برای زندگی

به محیط زیست وابسته می باشیم. بسیاری از جنبه های محیط زیست اعم از مصنوعی و طبیعی می توانند بر سلامتی ما تأثیر بگذارند. مهم است که ما مسائل بهداشتی را در زمینه وسیع تری از محیط و مکان زندگی خود تفسیر کنیم چرا که خطرات زیست محیطی می تواند ریسک بیماری ها از جمله سرطان، بیماری های قلبی و آسم را افزایش دهند. به این موارد از اینکه چگونه جنبه های مختلف محیط می تواند بر سلامتی ما تأثیر بگذارد. توجه کنید:

  • آلودگی هوا در فضای باز باعث نارسایی تنفسی، بیماری های قلبی عروقی و سرطان ریه می شود.
  • آب آشامیدنی غیر ایمن باعث بیماری های اسهالی (دستگاه گوارش) می شود.
  • آب تفریحی آلوده (مثل آب آلوده استخر) باعث بیماری های اسهالی، عفونت چشم، گوش، بینی و گلو می شود.
  • پشه ها، کنه ها و سایر حشرات می توانند ناقلین مالاریا، تب دُنگی و عفونت های ریکتسیال شوند.
  • قرار گرفتن در معرض اشعه ماورا بنفش شدید می تواند باعث ملانوم، سرطان پوست غیر ملانوم و آب مروارید چشم شود.
  • قرار گرفتن بسیار کم در معرض اشعه ماورا بنفش باعث کمبود ویتامین D، راشیتیسم، پوکی و نرم شدن استخوان می شود
  • قرار گرفتن در معرض دود دست دوم در نوزادان باعث وزن کم هنگام تولد و مرگ ناگهانی در نوزادان (SUDI)، در کودکان باعث آسم، عفونت های تنفسی و عفونت گوش میانی و در بزرگسالان باعث بیماری ایسکمیک قلب، سکته مغزی و سرطان ریه می شود.
  • مَسکن سرد و مرطوب می تواند باعث مرگ و میر بیش از حد شود.
  • تغییرات اقلیمی یا آب و هوایی علاوه بر به خطر انداختن سلامت محیط زیست می توانند باعث شیوع بیماری های عفونی از جمله ژیاردیازیس (عفونت روده با یک تک یاخته ای تاژک دار که باعث اسهال و سایر علائم می شود.)، کریپتوسپوریدیوز و سالمونلوز (مسمومیت غذایی ناشی از عفونت باکتری سالمونلا) و گرمازدگی شوند.
  • مواد خطرناک مثل سرب، آزبست یا پنبه کوهی می توانند باعث مسمومیت، سوختگی و التهاب پوستی (پوست در اثر تحریک مستقیم پوست توسط یک عامل خارجی یا واکنش آلرژیک به آن، قرم، متورم و دردناک شده و گاهی اوقات تاول های کوچک می زند) شوند. به طور دقیق تر سرب در کودکان باعث تأخیر در رشد و مشکلات رفتاری و در بزرگسالان باعث افزایش فشار خون می شود. آزبست هم باعث مشکلات تنفسی، سرطان ریه، مزوتلیوما (سرطان بافت مزوتلیال به ویژه با قرار گرفتن در معرض آزبست) می شود.
  • سر و صدا باعث کاهش شنوایی، مشکلات قلبی عروقی، بی خوابی و مشکلات جسمی روانی می شود.

آماری جالب که بهتر است شما هم بدانید:

  • در سطح جهانی، عوامل محیطی در ۲۳ درصد از کل مرگ و میرها در سال ۲۰۰۲ نقش داشته است.
  • ۳۶ درصد از کل مرگ و میر کودکان زیر ۱۵ سال  ناشی از عوامل محیطی و عدم سلامت محیط زیست است.
  • حتی در کشورهای پیشرفته، عوامل محیطی نقش زیادی در شیوع بیماری دارند.
  • مرگ بیش از ۸٫۲ میلیون نفر در سراسر جهان را می توان ناشی از آلودگی هوا و قرار گرفتن در معرض دود دست دوم سیگار دانست.
  • ۱٫۷ میلیون مورد بر اثر جراحت های غیر عمدی از جمله تصادفات جاده ای جان خود را از دست داده اند.
  •  بیش از ۸۰۰ هزار مورد مرگ، ناشی از ابتلا به بیماری اسهال بوده و عامل ابتلای آن، آلودگی آب و نوشیدن آب آشامیدنی غیر سالم بوده است.

انواع خطرات زیست محیطی

ما هر روز با خطرات زیست محیطی بی شماری روبرو هستیم. برای درک بهتر آنها، می توان تصور کرد که آنها در چهار دسته فیزیکی، شیمیایی ، بیولوژیکی و فرهنگی قرار دارند.

۱- خطرات فیزیکی: فرایندهای فیزیکی است که به طور طبیعی در محیط رخ می دهد. این موارد شامل حوادث طبیعی مانند زمین لرزه، گردباد، آتشفشان، باد شدید و کولاک، رانش زمین و خشکسالی است. همه خطرات فیزیکی رویدادهای گسسته ای نیستند بعضی از آنها مانند اشعه ماورا بنفش هنوز هم در جریان است. اشعه ماورا بنفش یک خطر محسوب می شود زیرا به DNA آسیب می رساند و می تواند باعث بیماری انسان مانند سرطان پوست و آب مروارید شود.

۲- خطرات شیمیایی: می تواند شامل مواد شیمیایی طبیعی مانند فلزات سنگین سرب و جیوه یا مواد شیمیایی ساخته شده توسط انسان و بسیاری از مواد شیمیایی مصنوعی مانند ضد عفونی کننده ها، سموم دفع آفات و پلاستیک ها باشد برخی ارگانیسم ها حتی مواد شیمیایی طبیعی تولید می کنند که یک خطر محیطی است مانند ترکیبات موجود در بادام زمینی و لبنیات که باعث واکنش های آلرژیک در انسان می شوند.

۳- خطرات بیولوژیکی: ناشی از فعل و انفعالات اکولوژیکی موجودات است. ویروس ها، عفونت های باکتریایی، مالاریا و سل همه نمونه هایی از خطرات بیولوژیکی هستند. وقتی این عوامل بیماری زا و بیماری ها بین ارگانیسم ها منتقل می شوند، بیماری های عفونی انتقال داده می شوند و سلامت محیط زیست و سایر موجودات را به خطر می اندازند. ما از این بیماری ها و عوامل بیماری زا رنج می بریم زیرا توسط ارگانیسم دیگری انگلی می شویم که اگرچه خطرناک است اما یک روند طبیعی نیز است.

۴- خطرات فرهنگی: که به آن خطرات اجتماعی نیز گفته می شود ناشی از موقعیت مکانی شما، وضعیت اقتصادی اجتماع، شغل و انتخاب های رفتاری شما است. به عنوان مثال کشیدن سیگار برای سلامتی شما خطرناک است و این یک انتخاب رفتاری است. اگر در محله ای با جرم و جنایت زیاد زندگی می کنید، این امر بر اساس موقعیت مکانی شما یک خطر است. به همین ترتیب رژیم غذایی، عادات ورزشی و نحوه حمل و نقل اولیه همگی بر سلامتی شما و محیط پیرامون شما تأثیر می گذارد.

مخاطرات محیط داخلی

همانطور که مشاهده می کنید خطرات زیست محیطی می تواند از منابع مختلفی ناشی شود. در حالی که بسیاری از خطرات از منابع در فضای باز ناشی می شود، درک منابع داخلیبسیار مهم است زیرا ما بیشتر وقت خود را در محیط داخلی می گذرانیم. خانه، دفتر و اتومبیل شما بخشی از محیط شما هستند و همه می توانند منابع به خطر اندازنده سلامت محیط زیست شما باشند. به عنوان مثال، گاز رادون یک خطر داخلی بسیار سمی است. رادون یک گاز رادیواکتیو بی رنگ و بدون بو است که از سنگ ها، خاک و آب زیر آن به خانه ها نفوذ می کند و دومین عامل اصلی سرطان ریه در ایالات متحده است که دقیقاً پشت دود دخانیات قرار دارد.

سرب یکی دیگر از خطرات زیست محیطی در محیط داخلی است. سرب یک فلز سنگین سمی است که می تواند به اندام های اصلی مانند مغز، کبد، کلیه ها و معده شما آسیب برساند. سرب همچنین باعث عقب ماندگی ذهنی، کم خونی و کاهش شنوایی می شود. سرب در خانه ها در لوله های قدیمی و رنگ ها یافت می شود. هنگامی که آب از لوله های سربی عبور می کند ، آب را آلوده کرده و باعث پوسته شدن سرب می شود. سرب در رنگ مخصوصاً برای کودکان خطرناک است زیرا نوزادان و کودکان خردسال دوست دارند رنگ دیوارها را جدا کنند و سپس سرب رنگ را بخورند یا استنشاق کنند. پس سعی کنیم مخاطرات محیط داخلی را به حداقل برسانیم.

در قسمت زیر ۱۴ راهکار را برای حفظ سلامتی خود و خانواه تان و محیط زیست پیشنهاد می دهیم که ففط و فقط با انجام چند تغییر ساده در سبک زندگی تان امکان پذیر می باشند.

انجام تغییرات کوچک و حفظ سلامت محیط زیست با انجام ۱۲ تغییر ساده در سبک زندگی

۱- برای کاهش میزان آلودگی محیط داخلی منزل مسکونی و همچنین کاهش ابتلا به آلرژی و بیماری های تنفسی مثل آسم از از مواد شوینده دوستدار محیط زیست که حداقل آلایندگی شیمیایی را دارند، استفاده کنید.

۲- حداقل با یک روز عدم استفاده از گوشت و گیاهخوار شدن در کاهش انتشار گازهای گلخانه ای که عمدتاً از پرورش دام حاصل می شود، سهیم باشید.

۳- از محصولات ارگانیک استفاده کنید.

۴- برای کاهش استفاده از سوخت های فسیلی، با عایق بندی در و پنجره و… از هدر رفت انرژی جلوگیری کنید.

۵- هنگام ورود به منزل به خاطر عدم انتشار آلودگی محیط بیرونی مانند آلودگی های ناشی از خودروها، مواد شیمیایی و افت کش ها با کفش وارد نشوید و آنها را دم در دربیاورید.

۶- به خاطر عدم ورود موادی به داخل غذا که می توانند باعث اختلالات هورمونی شوند به هیچ وجه برای گرم کردن غذا در ماکرویو از پلاستیک استفاده نکنید و ظروف شیشه ای یا سرامیکی را جایگزین آن بکنید.

۷- برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای مثل دی اکسد کربن در محل دفع زباله ها سعی کنید زباله کمتری تولید کنید. می توانید با اهدای وسایل و لوازم اضافی و به درد بخور و بازیافت آنها در خانه به سلامت محیط زیست خودتان کمک زیادی بکنید.

۸- برای جلوگیری از مخلوط شدن پوشش مضر ظرف ها در غذا از ظروف چدنی و فولاد ضد زنگ که ایمن می باشند، استفاده کنید.

۹- به خاطر عدم ورود مواد شیمیایی به محیط زیست از طریق پسماندها و فاضلاب ها نوع بی بوی صابون ها و مواد بهداشتی و را خریداری کنید.

۱۰- با مسدود کردن درزها و سوراخ های خانه و جلوگیری از ورود حشرات به داخل آن، استفاده از حشره کش ها و آفت کش ها را به حداقل برسانید. در صورت استفاده هم از نوع سازگار با محیط زیست و یا نوع خانگی آن استفاده کنید .

۱۱- استفاده از خودروهای تک سرنشین را به حداقل برسانید و برای رفتن به محل کار یا خریدها از دوچرخه استفاده کرده یا پیاده روی کنید و یا سوار وسایل حمل ونقل عمومی شوید.

۱۲- همیشه سعی کنید در مصرف آب و برق و سایر انرژی ها صرفه جویی کنید و مصرف آنها را کاهش دهید. همیشه بطری های آب چند بار مصرف، کیسه و لیوان همراه خود داشته باشید.

۵ نگرانی برتر زیست محیطی در سال ۲۰۲۱ کدامند؟

همه ما دوست داریم تلاش خود را برای کمک به سلامت محیط زیست انجام دهیم اما با گذشت زمان، ما شاهد نگرانی های جدید زیست محیطی هستیم. همه ما باید برای مقابله با ۵ تهدید اصلی زیست محیطی در سال ۲۰۲۱ آماده باشیم.

تنوع زیستی
تنوع زیستی

۱- تنوع زیستی (Biodiversity)

تنوع زیستی پیچیده ترین و حیاتی ترین ویژگی سیاره ما است. در اصل موجودات زنده و اکوسیستم است که محیط را تشکیل می دهد. از بلندترین موجود نظیر زرافه گرفته تا کوچکترین میکروارگانیسم نظیر باکتری، همه نقش مهمی در حفظ دنیای ما دارند. اما با افزایش گرم شدن کره زمین، انواع آلودگی ها و جنگل زدایی، تنوع زیستی در خطر است. میلیاردها گونه در سراسر جهان در حال نابودی وانقراض قرار دارند. در حقیقت برخی از دانشمندان اظهار می کنند که ما در شروع ششمین انقراض گسترده جهانی قرار داریم. کاهش مصرف گوشت به ویژه گوشت قرمز و همچنین انتخاب های پایدار می تواند به عملکرد روان سیاره ما کمک کند.

آب آلوده
آلودگی آب

۲- آب (Water)

آلودگی آب یک نگرانی بزرگ برای ما و محیط زیست است. آب آلوده نه تنها یک فشار مالی عظیم است بلکه انسان و زندگی دریایی را نیز نابود می کند. نشت نفت، ورود مقدار زیادی زباله پلاستیکی و مواد شیمیایی سمی به آبراه های ما باعث می شود ما به ارزشمندترین منبعی که سیاره ما ارائه می دهد آسیب برسانیم. با هکاری هم و با آموزش افراد در مورد علل و تأثیرات آلودگی آب، می توانیم با هم خساراتی که بشر ایجاد کرده است را برطرف کنیم و سلامت محیط زیست خودمان را تضمین کنیم.

جنگل زدایی و سلامت محیط زیست
جنگل زدایی

۳- جنگل زدایی (Deforestation)

برای زنده ماندن به گیاهان و درختان احتیاج داریم. آنها اکسیژن، غذا، آب و دارو را برای همه در سراسر جهان فراهم می کنند. اما اگر جنگل زدایی با سرعت کنونی ادامه یابد، دیگر منابع ارزشمند جنگلی برای ما باقی نخواهد ماند. با آتش سوزی های طبیعی، قطع غیرقانونی درختان و مقدار انبوهی از آنها که برای استفاده تجاری قطع می شود، جنگل های ما با سرعت نگران کننده ای در حال کاهش هستند. علاوه بر کاهش اکسیژن رسانی، از بین رفتن جنگل ها باعث افزایش ۱۵ درصدی انتشار گازهای گلخانه ای می شوند. شما می توانید برای محدود کردن استفاده از کاغذ و مقوا از محصولات بازیافتی و ارگانیک بیشتری استفاده کنید.

سوخت های فسیلی
افزایش آلودگی با استفاده از سوخت های فسیلی

۴- آلودگی (Pollution)

آلودگی یکی از دلایل اصلی بسیاری از نگرانی های زیست محیطی از جمله تغییرات آب و هوا و تنوع زیستی است . هر ۷ نوع اصلی آلودگی یعنی هوا، آب، خاک، صوتی، رادیواکتیو، نوری و گرمایی بر سلامت محیط زیست ما تأثیر می گذارند. انواع آلودگی ها و نگرانی های زیست محیطی بهم پیوسته بوده و همدیگر را تحت تأثیر قرار می دهند. به همین دلیل ما باید به عنوان یک جامعه باید با هم همکاری کنیم تا از تأثیر آلودگی بر محیط زیست خود بکاهیم.

تغییرات اقلیمی و سلامت محیط زیست
تغییرات اقلیمی

۵- تغییرات اقلیمی (Climate Change)

همانطور که در گزارش اخیر سازمان ملل متحد اشاره شده است، بدون تغییرات بی سابقه در اعمال و رفتار ما، کره زمین تا ۱۲ سال آینده به شدت از گرم شدن رنج خواهد برد. گازهای گلخانه ای علت اصلی تغییر آب و هوا، به دام افتادن در گرمای خورشید و گرم شدن سطح زمین است.

و اما حرف آخر…

افزایش دمای اقیانوس بر زندگی دریا و اکوسیستم هایی که در آن زندگی می کنند تأثیر می گذارد. افزایش سطح جهانی دریاها باعث کوچک شدن سرزمین های ما و باعث جاری شدن سیلاب های عظیم و حوادث ناگهانی آب و هوا در سراسر جهان شده است. اگر ما به روند کنونی ادامه دهیم باعث خواهیم شد سلامت محیط زیست بیشتر به خطر افتاده و جهان به طور جبران ناپذیری رنج ببرد. نه گفتن به رانندگی با سرعت زیاد باعث کاهش ردپای کربن می شود، همچنین خاموش کردن وسایل الکتریکی در مواردی که از آنها استفاده نمی شود می تواند باعث صرفه جویی در مصرف انرژی و کاهش استفاده از سوخت های فسیلی شود. از همه مهمتر ما باید قبل از اینکه خیلی دیر شود به جهان در مورد اثرات و شدت گرم شدن کره زمین آموزش دهیم و در این مورد تا جایی که می توانیم و با هر وسیله ممکن اطلاع رسانی کنیم. خودمان باید به خودمان و محیط زیست مان کمک کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *