مورچه کهن ترین و قوی ترین موجود زمینی

مورچه
آیا می دانستید مورچه ها یک پنجم موجودات روی زمین را تشکیل می دهند. آنها بسیار قوی بوده و می توانند بارهایی چند برابر وزن خودشان را بلند کرده و با خودشان به لانه هایشان حمل کنند. مورچه‌ها در تمام مناطق زمین به غیر از قطب جنوب و چند جزیره دور افتاده وجود دارند. آنها به خاطر این که به صورت اجتماعی زندگی می کنند، می توانند محیط زیست خود را تغییر بدهند و قادرند از همدیگر دفاع کنند در تمام محیط های زیستی قادر به زندگی می باشند.

اگر تمایل دارید تا با برخی از ویژگی های ظاهری این جانوران، نحوه تغذیه و نحوه تولید مثل آنها آشنا شوید و همچنین در مورد گونه های موجود این جانوران اطلاعاتی کسب کنید و بدانید که چگونه می توان بدون دردسر از شر مورچه های موجود در خانه خلاص شد پیشنهاد می کنیم تا انتها ما را همراهی بفرمایید و به گنجینه اطلاعات خود بیفزایید.

مورچه چه نوع موجودی است؟

مور یا مورچه (به انگلیسی: ant) جزو حشرات اجتماعی بوده و تکامل آنها حدود ۱۱۰ تا ۱۳۰ میلیون سال پیش در دوره کرتاسه بوده است. تاکنون حدود ۱۲ هزار گونه از مورچه‌ها در چندین طبقه بندی قرار گرفته اند ولی طبق برآوردها تعداد آنها می تواند ۲۲ هزار گونه هم داشته باشد.

لانه این حیوانات اجتماعی کلنی نامیده می شود. گاهی اوقات وسعت این کلنی ها چند هزار کیلومتر می باشد که به اندازه اجتماع آنها بستگی دارد. اگر بخواهیم مورچه‌های داخل لانه را نام ببریم می توانیم به مورچه‌های کارگر، مورچه‌های سرباز، مورچه‌های نر، مورچه ملکه و مورچه‌های کارگر کوچک اشاره کنیم. هرکدام از این مورچه‌ها وظایف خاص خودشان را دارند.

انواع مورچه‌ها
مقایسه انواع مورچه‌ها
  • مورچه‌های کارگر (Worker ants) مسئول نگهداری از تخم های ملکه بوده و طول عمر ۲ تا ۳ هفته ای دارند.
  • مورچه‌های نر (Male ants) دارای نطفه بوده و مسئول بارورسازی ملکه می باشند. عمر این مورچه‌ها فقط ۱۵ روز می باشد و پس از اینکه با ماده جفت گیری می کنند می میرند.
  • یک یا چند مورچه ماده به نام ملکه (Queen Ants) که می توانند بارور شوند و عمر آنها ۱ تا ۳۰ سال می باشد.
  • مورچه‌های سرباز (Soldier ants) که آرواره های بزرگ داشته و از مورچه‌های ضعیف محافظت می کنند.
  • مورچه‌های کارگر کوچک (Small worker ants) که وظیفه نظافت و تغذیه نوزادان و ملکه را دارند و عمر آنها ۸ تا ۱۰ ماه می باشد.

توصیف برخی از ویژگی های مورچه

  • ظاهر

ظاهر همه مورچه‌ها شبیه همدیگر بوده ولی اندازه آنها با همدیگر یکسان نمی باشد. مورچه‌ها بینی نداشته و یک جفت شاخک دائما متحرک روی سر همه مورچه‌ها وجود داشته که مورچه‌ها می توانند با آنها بو بکشند. کار دیگر این شاخک ها شناسایی سایر مورچه‌ها و برقراری ارتباط با آنها می باشد.

  • سر

مغز، یک جفت چشم مرکب، آرواره های قوی و دهان در سر مورچه قرار دارد. مورچه‌ها به غیر از چشم مرکب، چشم ساده ای دارند. سر مورچه‌های کارگر کوچک بوده و سر نرها بزرگ می باشد.

  • هوش

مورچه‌ها بسیار باهوش و منظم می باشند. آنها دانه های جمع شده را منظم کنار هم قرار می دهند. آنها حتی می دانند که باید گندم را به دو قسمت تقسیم کرده و ذخیره سازی کنند تا هنگام رطوبت هوا سبز نشود یا می دانند که باید دانه خربزه را به ۴ قسمت تقسیم کنند چون از این موضوع آگاهی دارند که با نصف کردن دانه های خربزه، آنها می توانند دوباره سبز شوند.

  • برقراری ارتباط

برقراری ارتباط مورچه‌ها با همدیگر از طریق فرومون یا سیگنال های شیمیایی می باشد که آنها را روی سطح خاک بر جا می گذارند. مورچه‌ها از شاخک های بلند و متحرک خودشان برای تشخیص بوی فرومون استفاده می کنند.

کاربردهای دیگر فرومون

۱- ردیابی مورچه‌های آسیب دیده و قرار گرفتن به حالت تهاجمی سایر مورچه‌ها در اطراف این مورچه

۲- سردرگمی دشمنان و حمله به یکدیگر

۳- با متوقف شدن نوع خاصی از فرومون توسط ملکه مورچه‌های کارگر می فهمند که وقت انتخاب ملکه جدید فرا رسیده است.

۴- با انتقال دهان به دهان فرومون توسط مورچه‌ها، آنها می فهمند که چه کار باید انجام دهند.

  • تولیدمثل

ملکه شروع به پرواز می کند و نرها دنبال او به پرواز می آیند تا با او جفت گیری کنند. نرها بعد از جفت گیری با ماده می میرند. ملکه بعد از این کار شروع به ساختن آشیانه می کند و گروه جدیدی تشکیل می دهد. ملکه بعداً تخم گذاشته و بعد از مدتی کرم هایی از آن تخم ها بیرون می آیند که پا ندارند. ملکه به آنها کمک می کند تا پیله ای به دور خودشان درست کنند. بعد از رشد کافی کرم ها درون پیله بازهم ملکه به کمک آنها می آید و سر پیله را سوراخ می کند و بچه مورچه‌ها را از داخل آنها خارج می کند. بچه مورچه‌ها پس از خارج شدن از پیله شروع به فعالیت می کنند.

مورچه ها می توانند شنا کنند
مورچه ها می توانند شنا کنند.

آیا می دانید:

  • مورچه‌ها ۱۱۰ تا ۱۳۰ میلیون سال پیش تکامل یافته اند یعنی این موجودات از عصر یخبندان جان سالم بدر برده اند از این رو آنها باستانی ترین موجودات زنده زمینی می باشند.
  • تخمین زده شده مورچه‌ها حدود ۲۲ هزار گونه دارند که تقریباً نصف آنها شناسایی شده است.
  • به ازای هر ۱ نفر انسان در جهان ۱ میلیون مورچه وجود دارد.
  • برخی از مورچه‌های سبزرنگ و فلزی رنگ هم وجود دارد.
  • مورچه‌ها قابلیت حمل بار ۲۰ برابر بیشتر از وزن خودشان را دارند. تعجب می کنید اگر بدانید دلیل قدرت آنها طبق تحقیقات محققان دانشگاه ایالتی آریزونا این است که آنها نسبت به اندازه بدنشان، عضلات زیادی دارند.
  • مورچه‌ها فاقد ریه بوده و به جای آن سوراخ ها یا ساختارهایی به نام اسپیراکل دارند که با آنها نفس می کشند.
  • کلنی مورچه‌ها می تواند ۱۰۰ نفره تا میلیون ها نفره بسیار منظم باشد. بزرگترین کلنی آنها که متعلق به مورچه‌ها آرژانتینی بوده که مساحتی بیش از ۵۸۰۰ کیلومتر داشته یعنی بیشتر از مساحت ۳ کشور ایتالیا، فرانسه و اسپانیا.
  • بزرگترین مورچه تا کنون حدود ۳ تا ۵ سانتی متر بوده است. البته لازم به ذکر است فسیل مورچه ای به نام titanomyrma حدود ۶ سانتی متر طول دارد.
  • چند ماه پس از مرگ ملکه کلنی، اجتماع مورچه‌ها از هم پاشیده و نابود می شوند.
  • اگر تمام مورچه‌های دنیا و انسان ها را یک جا وزن کنیم وزن مورچه‌ها برابر با وزن انسان ها و شاید هم سنگین تر می باشد.
  • مورچه‌ها به خاطر داشتن ساختار های خاصی به نام اسپیراکل که در آب بسته می شوند می توانند در محیط آبی و حتی هنگام سیل شنا کرده و مدتی زیادی روی آب شناور بمانند. آنها حتی می توانند مدتی زیر آب نفس بکشند و زنده بمانند.
  • بدن برخی از مورچه‌ها شفاف است و به رنگ آن غذایی که می خورند در می آید.
  • مورچه‌ها توانایی نیش زدن و گاز گرفتن را دارند.
  • نقش مورچه‌های نر فقط آمیزش و جفت گیری با ملکه است.
  • مورچه‌های ماده که نمی توانند تخم بگذارند به عنوان مورچه‌های کارگر یا سرباز برای یافتن غذا، مراقبت از ملکه و فرزندان او، لانه سازی، مراقبت از کلنی یا حمله به دیگران فعالیت می کنند.
  • مورچه‌های کارگر بعد از دور شدن ۲۰۰ متری از لانه می توانند با دنبال کردن بویی که مورچه های دیگر به جا گذاشته اند راه لانه خودشان را پیدا کنند.
  • فقط ملکه و مورچه‌های نر دارای بال می باشند که بال ملکه ها پس از جفت گیری می ریزد.
  • عمر مورچه‌های ملکه بیش از ۳۰ سال، مورچه‌های کارگر ۱ تا ۳ سال و مورچه‌های نر فقط چند هفته است پس می توان گفت عمر مورچه ها طولانی تر از عمر سایر حشرات است.
  • مورچه‌ها گوش ندارند اما ناشنوا هم نیستند چون حسگرهایی در شاخک ها و پاهایشان دارند که می توانند با آنها ارتعاشات محیط را حس کنند.
  • مغز مورچه‌ها با دارا بودن ۲۵۰ هزار سلول مغزی در میان حشرات، بزرگترین مغز است.
  • مورچه‌ها دارای ۲ معده یا ۲ شکم می باشند یکی برای تغذیه خودشان و دیگری برای سهیم شدن غذا با سایر مورچه‌ها که این کار trophallaxis نامیده می شود.
  • مورچه‌ای به نام مورچه پزشک در داخل کلنی مورچه‌ها وجود دارد. حتماً تعجب کردید ولی در حقیقت آن یک مورچه بیمار است که در تمام لانه دور می زند و از آن درمان بیماری ها برای مورچه‌های دیگر گرفته می شود یعنی به عنوان واکسن عمل می کند.
  • الگوی خواب مورچه‌ها به صورت چرخه ای و دوره ای است یعنی چند صد بار در طول روز چرت کوتاه ۱ دقیقه ای یا کمتر از ۱ دقیقه ای می زنند. شاید برایتان جالب باشد که بدانید مورچه‌های ملکه در طول شبانه روز ۹۰ بار چرت ۶ دقیقه ای می زنند.
فسیل بزرگترین مورچه
فسیل بزرگترین مورچه

معرفی ۶ گونه تکامل یافته مورچه

۱- مورچه‌های مهاجم

گروهی از مورچه هایی هستند که حشرات و سایر حیوانات کوچکی را شکار می کنند که در مواد پوسیده گیاهی وجود دارند. آنها بعد از پیدا کردن طعمه با ترشح یک بو به سایر مورچه‌ها خبر می دهند و مورچه‌ها یک ردیف منظم چند ده متری تشکیل داده و بعد هم با کمک همدیگر طعمه را به داخل لانه می برند.

۲- مورچه‌های برگ بر

آنها برگ درختان را قطعه قطعه کرده و به لانه خود می برند، می جوند و کف لانه می ریزند و بعدا قارچ های کوچک را زیر آن برگ ها می گذارند تا در مواقع ضروری آنها را بخورند. این مورچه‌ها را فقط می توان در جنگل های آمازون پیدا کرد. شاید تعجب کنید اگر بشنوید که گاهی اوقات این مورچه در طول یک شبانه روز می توانند تمام برگ های یک درخت بزرگ را قطعه قطعه کرده و با خودشان ببرند.

۳- مورچه‌های انگل

برخی از مورچه‌ها هیچ کوششی برای تهیه غذای خودشان نمی کنند آنها انگل وار از غذای سایر مورچه‌ها تغذیه می کنند. به این مورچه‌ها، مورچه‌های انگل می گوییم.

۴- مورچه‌های پرسه زن

این مورچه‌ها در نزدیکی بقیه مورچه‌ها لانه سازی کرده و دور و بر بقیه مورچه‌ها پرسه می زنند تا از دور ریزهای این مورچه‌ها تغذیه کنند. گاهی اوقات هم به زور غذای مورچه‌های کارگر را از چنگ شان در می آورند.

۵- مورچه‌های سارق 

مثل دزدها وارد لانه بقیه مورچه‌ها شده و غذایی که ذخیره شده و حتی نوزادان این مورچه‌ها را می دزدند.

۶- مورچه‌های برده دار

این مورچه‌ها هم مثل مورچه‌های سارق به آرامی وارد لانه بقیه مورچه‌ها می شوند اما نه برای دزدیدن غذا بلکه برای دزدیدن پیله ها. آنها بعد از اینکه پیله ها را دزدیدند آنها را به لانه خود برده، از آنها مراقبت کرده و بعد از تولد نوزادان آنها را به عنوان برده و کارگر برای خودشان به کار می گیرند.

۸ روش برای خلاص شدن بی دردسر از شر مورچه ها در خانه

برای خلاص شدن از شر مورچه‌ها این موارد را به شما توصیه می کنیم:

خلاص شدن از شر مورچه‌ها
خلاص شدن از شر مورچه‌ها

۱- تمیز نگه داشتن خانه

۲- پوشاندن هر گونه درز و شکاف موجود در خانه با استفاده از گچ یا سیمان

۳- استفاده از سرکه سفید

عدم تحمل بوی قوی آن توسط مورچه‌ها و گم کردن مسیر توسط مورچه‌ها به علت مخفی کردن رد آنها

۴- استفاده از دارچین

داشتن بوی تند برای مورچه‌ها

۵- استفاده از نعناع

به عنوان دفع کننده طبیعی و مختل کننده بویایی مورچه‌ها عمل می کند.

۶- استفاده از لیمو

به عنوان دورکننده مورچه عمل کرده و به علت داشتن خاصیت اسیدی باعث مخفی شدن بوی رد مورچه‌ها می شود.

۷- استفاده از پوست خیار

عدم تحمل طعم خیار توسط مورچه‌ها

۸- استفاده از فلفل هندی

باعث نابودی سیگنال های شیمیایی می شود که مورچه‌ها برای یافتن غذا متکی به آن سیگنال ها می باشند.

نجات زمین توسط مورچه‌ها؟

برخی از تحقیقات طولانی مدت درباره اثرات مورچه‌ها روی خاک نشان داده که هرچه تعداد مورچه ها زیادتر باشد آب و هوای زمین هم خنک تر خواهد بود. به گفته محققان گونه های خاصی از مورچه‌ها وجود دارند که مواد معدنی هوا را به دام می اندازند تا کربنات کلسیم یا سنگ آهک ترشح کنند. جالب است برانید هنگام ترشح سنگ آهک مقدار کمی از دی اکسید کربن که یکی از آلاینده های هوا است از بین می رود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *