۴ نکته مهم درباره پرورش گیاهان دارویی

پرورش گیاهان دارویی

گیاهان دارویی جزو گیاهانی می‌باشند که به خاطر عطر، طعم و خواص درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند. پرورش گیاهان دارویی و مکمل های گیاهی در طی سه دهه گذشته به طرز چشمگیری افزایش یافته است و تقریباً  ۸۰٪ از مردم در سراسر جهان برای استفاده از بخشی از مراقبت های بهداشتی اولیه به آن‌ها اعتماد می‌کنند.

اگرچه اثربخشی این نوع گیاهان درمانی به دفعات ثابت شده است، اما بسیاری از آن‌ها هنوز آزمایش نشده‌اند و استفاده از آن‌ها توسط سازمان های ذیربط یا ضعیف کنترل می‌شود و یا اصلاً مورد بررسی قرار نمی‌گیرد. از آنجایی که بعد استفاده از داروهای گیاهی، تضمین ایمنی بدن یک انسان همچنان یک مشکل اساسی است، بنابراین ضروری است که دستگاه های نظارتی ذیربط اقدامات لازم را برای حفظ سلامت عمومی با اطمینان دادن به ایمن بودن گیاهان دارویی مناسب انجام دهند.

این مقاله به بررسی مسائل مربوط به استفاده از گیاهان دارویی می‌پردازد و همچنین راهکارهایی را برای پرورش گیاهان دارویی در خانه به شما پیشنهاد می‌دهد، با ما همراه باشید.

تفاوت گیاهان دارویی با داروهای گیاهی

اکثر افراد بین گیاهان دارویی و داروهای گیاهی تفاوتی قائل نمی‌شوند. گیاهان دارویی (به انگلیسی: Medicinal Plants) بخش هایی حاوی ماده مؤثره از گیاهانی هستند که بعد از خشک کردن و بدون اینکه هیچ تغییری در آن‌ها ایجاد شود، در عطاری ها فروخته می‌شوند. خواص درمانی این گیاهان که بی ضرر یا کم ضرر می‌باشند ثابت شده است مثل نعنا، زیره، هل، دارچین و… پرورش گیاهان دارویی هم در خانه و هم در باغ کار ساده‌ای است و شما می‌توانید خودتان برخی از این گیاهان را بکارید و استفاده کنید.

گیاهان دارویی

اما داروهای گیاهی (به انگلیسی: Herbal Medicines) از تبدیل برخی گیاهان طی فرآیندهای خاص به دارو در کارخانه‌های داروسازی حاصل می‌شوند و به صورت قرص، کپسول، پودر، عصاره، شربت یا حتی گیاه پودر شده در داروخانه ها فروخته شده و جزو محصولات سبز و دوستدار محیط زیست محسوب می شوند. داروهای گیاهی یک نوع مکمل رژیم غذایی نیز محسوب می‌شوند. اگر به فکر استفاده از داروهای گیاهی هستید ابتدا اطلاعات مربوط به آن را از منابع معتبر دریافت کنید و حتماً درباره داروهای گیاهی که مصرف می‌کنید با پزشک خود مشورت نمایید.

قدم اول در پرورش گیاهان دارویی چیست؟

گیاهان دارویی مثل سایر گیاهان دارای برگ، دانه یا گل می‌باشند که می‌توانند به مواد غذایی، دارو یا سایر محصولات اضافه شود. داشتن یک گیاه دارویی شفابخش در خانه می‌تواند به شما در معالجه سوختگی، سرماخوردگی و سایر موارد کمک کند، در حالی که این گیاه همچنان در حال رشد است و می‌تواند شما را دوباره کمک کند.

گیاهان برای رشد در هر باغ به نور آفتاب، خاک خوب زهکشی و توجه منظم نیاز دارند. این ایده خوبی است که قبل از کاشت گیاهان بدانید که چگونه گیاهان دارویی برای درمان بیماری ها استفاده می‌شوند، بنابراین تنها آنچه را که استفاده می‌کنید پرورش بدهید. برای یادگیری نحوه پرورش گیاهان دارویی در یک باغ، ما را در ادامه همراهی بفرمایید.

بعد از تهیه وسایل لازم مثل گلدان مناسب، خاک خوب زهکشی شده و کسب اطلاعات لازم در مورد نحوه کاشت، نحوه آبیاری و ارزیابی تابش نور آفتاب می‌توانید با استفاده از سؤالات زیر کارتان را شروع کنید.

۱- آیا می‌خواهید بذر بکارید یا نهال؟

بذرها گزینه کم هزینه تری هستند، اما احتمالاً نهال هایی که از آن‌ها در چند هفته اول به وجود می‌آیند شکننده باشند. ممکن است باغبانان فصلی و به ویژه آن‌هایی که گلخانه دارند از بذر شروع کنند، اما پیشنهاد ما این است که در گام اول با نهال شروع کنید.

۲- حیاط خلوت یا لبه پنجره؛ کجا می‌خواهید گیاهان دارویی خود را بکارید؟

اگر تصمیم به پرورش گیاهان دارویی در لبه پنجره دارید به فضا و خاک کمتری برای کار نیاز خواهید داشت، زیرا مکان کاشت شما گلدان خواهد بود. اما اگر می‌خواهید در یک حیاط خلوت این کار را انجام دهید، برای کاشت گیاهان در زمین به خاک حاصل خیز برای کشت نیاز خواهید داشت.

۳- دوست دارید چند گیاه پرورش دهید؟

در ابتدای امر برای شروع کار از ۴ یا ۵ گیاه شروع کنید و بعداً کارتان را گسترش دهید. در این قسمت چند گیاه دارویی را معرفی می‌کنیم که اغلب در باغات پرورش گیاهان دارویی یافت می‌شوند و کشت آن‌ها در خانه نیز امکان پذیر می‌باشد:

پرورش گیاهان دارویی

اکیناسه (ٍEchinacea): این گیاه عمدتاً به دلیل خاصیت آنتی بیوتیکی برای تقویت سیستم ایمنی بدن و بهبود زخم مورد استفاده قرار می‌گیرد و هم ریشه و هم گل این گیاه به دلیل خواص دارویی ارزش زیادی دارند.

نحوه استفاده: به صورت دم‌نوش یا همراه با چای دم کنید.

بابونه (chamomile): طبیعت گرم دارد و دارای خاصیت ضد امراض عصبی، رفع سردرد و کمر دردهای عصبی، رفع ورم روده و اختلالات یائسگی، رفع قاعدگی های دردناک، مقوی معده، درمان سرفه کودکان و شفاف کننده مو می‌باشد.

نحوه استفاده: قبل از غذا یک استکان میل شود.

بومادران (Yarrow): طبیعت گرم دارد و دارای خاصیت برطرف کنندگی روماتیسم و دردهای استخوانی، صاف کنندگی خون، رفع خستگی، ضدعفونی‌کننده و ضد انگل آسکاریس و کیست می‌باشد و از برگ ها و گل های آن برای تقویت جریان خون در بریدگی ها و خونریزی های جزئی استفاده می‌شود. برای داشتن خواص فوق می‌توان آن را خشک کرد و برای درمان سرماخوردگی به صورت دم‌نوش استفاده نمود.

نحوه استفاده: بعد از غذا یک استکان میل شود.

نعناع (peppermint): علاوه بر پرورش گیاهان دارویی فوق الذکر، نعناع نیز می‌تواند یکی دیگر از این گیاهان باشد که همانند بومادران طبیعت گرم دارد و تقویت کننده دستگاه گوارش، ضد اسهال، بادشکن، برطرف کننده ناراحتی معده، رفع دل درد و دل پیچه، برطرف کننده حالت تهوع و از بین برنده گرفتگی عضلانی و تب می‌باشد.

نحوه استفاده: بعد از غذا یک استکان میل شود.

آلوئه ورا (Aloe vera): طبیعت معتدل دارد و باعث کاهش قند خون، ضد اگزمای اطراف چشم، برطرف کننده ترشی معده و کیسه صفرا، ضد لک و جوش صورت، ترمیم کننده بافت پوست و درخشان کننده آن می‌شود.

نحوه استفاده: بعد از غذا نصف استکان میل شود یا به صورت لوسیون استفاده شود.

بادرنجبویه (Lemon balm): این گیاه که طبیعت گرم دارد در پرورش گیاهان دارویی می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. بادرنجبویه باعث تقویت مغز، اعصاب، حافظه و قلب، بازکننده رگهای قلب، تقویت حواس پنجگانه، درمان خستگی های روحی، عصبانیت و بی حوصلگی،  سردردهای عصبی، تنگی نفس، ضد استفراغ دوران بارداری، درمان کابوس شبانه، بی خوابی، اضطراب و مشکلات دستگاه گوارش می‌شود.

نحوه استفاده: یک فنجان در یک لیوان آب سرد میل شود.

شاتره (fumaria water): طبیعت معتدل دارد و ضد حساسیت ها، تصفیه کننده خون، صفرابر، اشتهاآور، رفع بیماری‌های پوستی، ادرارآور، ضد زردی، تقویت لثه و جلوگیری از خون‌ریزی آن، هضم کننده غذا، ضد اسکوربیت (کمبود ویتامین ث در بدن) می‌باشد.

نحوه استفاده: قبل از غذا یک استکان میل شود.

زیره (cumin water): طبیعت گرم دارد و دارای خاصیت ضد چاقی، رفع ضعف اعصاب، نیرو دهنده و هضم کننده، درمان کننده کم خونی، افزایش دهنده شیر بانوان باردار، معالجه کننده تأخیر زمان وقوع قاعدگی زنان جوانان، پایین آورنده چربی خون می‌باشد.

نحوه استفاده: قبل از غذا یک استکان میل شود.

۴از چه کسانی در این زمینه باید راهنمایی بخواهید؟

پرورش گیاهان دارویی بایستی متناسب با شرایط آب هوایی (میزان گرما و رطوبت) منطقه شما باشد. به‌عنوان مثال توجه کنید که اگر در منطقه سردتر زندگی می‌کنید، ممکن است در طول تابستان گیاهان خاصی را بکارید. با کارشناسان کشاورزی ارگانیک و باغداران محلی در مورد اینکه کدام گیاهان مناسب منطقه شما می‌باشند مشورت کنید.

باغبان محلی

مزایا و معایب داروهای گیاهی چیست؟

مزایا:

  • می‌توان از آن‌ها برای درمان خراشیدگی های سطحی، سوختگی های جزئی و مداوای آرتزوز، میگرن، افسردگی و… با هزینه بسیار کم استفاده کرد.
  • هزینه داروهای گیاهی در مقایسه با داروهای شیمیایی و صنعتی بسیار کم است زیرا می‌توان آن‌ها را در عطاری های محلی یافت. به گفته کریستوفر گلدن از مرکز محیط زیست دانشگاه هاروارد، اگر افراد به جای داروهای شیمیایی از داروهای گیاهی استفاده کنند می‌توانند سالانه ۲۲ تا ۶۳ درصد از هزینه مراقبت های بهداشتی خود را پس انداز کنند.
  • طرز تهیه و پرورش گیاهان دارویی بسیار ساده است و برخی از آن‌ها را می‌توان به‌صورت دم‌نوش استفاده کرد.

معایب:

  • طول درمان با داروهای گیاهی نسبتاً طولانی است و باید در این مدت صبور بوده و تا پایان به طور مستمر آن را ادامه داد.
  • داروهای گیاهی اغلب خودسرانه و بدون توجه به دوز یا هشداری که مشخص شده است مصرف می‌شوند. باید بدانید مصرف همزمان داروهای گیاهی با داروهای شیمیایی می‌تواند باعث آسیب به سلامتی شود، در نتیجه حتماً قبل از استفاده از این گروه دارویی باید با پزشک معالج خود مشورت کنید.
  • گیاهانی که به عنوان گیاهان دارویی مورد استفاده قرار می‌گیرند، ممکن است که قسمت خاصی از آن‌ها خوراکی باشد و بخش هایی از آن‌ها سمی یا مسموم کننده باشد. مثلاً ساقه و ریشه های ریواس که به عنوان ملین استفاده می‌شود، خوراکی هستند، اما با این حال برگ های آن سمی می‌باشند. از این رو ممکن است فرد نتواند گیاه سمی را شناسایی کند و این امر، فرد را در معرض خطر مسمومیت خود یا دیگران قرار می‌دهد.

آیا با پرورش گیاهان دارویی می‌توان کرونا ویروس را درمان کرد؟

تا به این لحظه که این مقاله منتشر می‌شود متأسفانه هیچ واکسن یا درمانی برای کرونا ویروس که در حال شیوع می‌باشد و مبدأ آن از چین گزارش شده، وجود ندارد. اما کمیسیون ملی بهداشت کشور چین برای پیشگیری از این بیماری از قرنطینه و برای درمان از داروهای سنتی چینی بهره می‌گیرد.

کرونا ویروس

هنوز هیچ منبع علمی این موضوع را تأیید نکرده که استفاده از گیاهان دارویی باعث درمان کرونا ویروس می‌شوند ولی استفاده از این نوع گیاهان می‌توانند در تقویت سیستم ایمنی بدن و در جلوگیری از ابتلای افراد به این نوع بیماری مؤثر واقع شوند. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که طبق گزارشات موجود، افراد مسن و کسانی که به دلیل بیماری های مرتبط دارای ضعف در سیستم ایمنی بدن هستند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند. توصیه می‌شود دمنوش‌های گیاهان اکیناسه، گل گندم، بومادران، آویشن ،پرسیاوش و بید را دم کرده و برای تقویت سیستم ایمنی بدن بنوشید. سوزاندن اسپند و همچنین استفاده از گیاهان ضدعفونی‌کننده مثل برگ بو یا بومادران نیز می‌توانند محیط را ضدعفونی کنند.

پرورش گیاهان دارویی باید در زندگی مردم نهادینه شود!

چون سبک زندگی بشریت به سمت دیجیتالی شدن پیش می‌رود، ما هر لحظه از طبیعت دورتر می‌شویم ولی نمی‌توانیم از طبیعت فرار کنیم زیرا بخشی از طبیعت هستیم. از آنجا که گیاهان فرآورده‌های طبیعی هستند عاری از عوارض جانبی، نسبتاً بی خطر، سازگار با محیط زیست و جزو محصولات ارگانیک محسوب شده و در هر محل و منطقه ای در دسترس می‌باشند. از نظر طب سنتی گیاهان دارویی مزایای زیادی دارد که برای بیماری های مرتبط با فصول مختلف استفاده می‌شوند. پس نیاز است که برای نجات جان انسان‌ها پرورش گیاهان دارویی را رواج دهیم.

داروهای گیاهی برخلاف داروهای صنعتی و شیمیایی که برای انسان و محیط زیست ناایمن تلقی می‌شوند، سمبل امنیت و ایمنی می‌باشند. اگرچه این گیاهان به خاطر طعم و عطر و کیفیت دارویی شان اهمیت زیادی دارند اما محصولات مصنوعی عصر مدرن مدتی بود که از آن‌ها پیشی گرفته بودند. اما زمان وابستگی کورکورانه به محصولات مصنوعی به پایان رسیده و مردم با امید و امنیت به دامن طبیعت بازگشته‌اند. الان دقیقاً زمان آن رسیده که این نوع گیاهان را در سطح جهان تبلیغ کنیم و رواج دهیم.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *