آیا نگهداری از پرنده خانگی حیوان آزاری است؟

پرنده خانگی

از دیدگاه حقوق حیوانات، بحث نگهداری از پرندگان در عین سادگی موضوعی پیچیده است. باید بدانید نمی توان هر نوع پرنده ای را در هر جایی نگهداری کرد و سبک زندگی افراد اولین قدم در انتخاب نوع پرنده می باشد. همانطور که به فکر آوردن یک پرنده به خانه تان هستید، به اسارت آن نیز باید توجه کنید. پرندگانی را انتخاب کنید که در قفس می توانند زندگی کنند. انواع فنچ، مرغ عشق، طوطی ها و قناری ها را می توان در قفس نگهداری کرد. در اینجا ذکر این مطلب مهم است که برخی پرندگان همانند طوطی کاسکو به هیچ عنوان نباید به عنوان پرنده خانگی نگهداری شود. اگر شما یک حامی حیوانات هستید، برای درک بهتر مطالب فوق در ادامه مطلب با ما همراه باشید.

پرنده خانگی به چه پرنده ای گفته می شود؟

پرندگان خانگی (به انگلیسی: pet birds) به پرندگان اهلی و یا پرندگانی که خود و والدینشان در قفس به دنیا آمده باشند، گفته می شود. از این رو پرندگان وحشی همانند بلبل خرما که از طبیعت زنده گیری و سپس در قفس زندانی می شوند، به هیچ عنوان پرنده خانگی محسوب نمی شوند و ما نگهداری از آنها را تأیید نمی کنیم.

پرندگان خانگی از کجا می آیند؟

هیچ حیوانی به نام «پرنده قفسی» وجود ندارد. همه پرندگان در قفس، یا اسیر شده اند یا در اسارت پرورش یافتند. پرندگان خانگی از دو راه به دست شما می رسند:

۱- اسیر شده از طبیعت (از طریق قاچاق)

طوطی های وحشی جزو کالاهای اصلی در تجارت سیاه چند میلیارد دلاری حیات وحش به شمار می آیند. هر هفته داستان های متفاوتی از قاچاق عجیب و غریب طوطی ها منتشر می شود که این پرندگان را در سوراخ سنبه های اتومبیل، جیب کاپشن، داخل بطری نوشابه و صدها مکان کشنده دیگر جاسازی کرده اند.

کبک، مرغ مینا، سار، عروس هلندی، طوطی سبز و کوتوله هندی جزو پرندگان زینتی می باشند که روز به روز بر آمار قاچاق آنها در داخل ایران افزوده می شود. بهتر است بدانید که آنها پرنده خانگی نبوده و مردم باید برای اینکه زنده گیری، اسیر کردن و فروش آنها را کاهش دهند، از خرید این پرندگان زینتی خودداری و اجتناب کنند. تا تقاضا باشد قاچاق و فروش پرندگان متعلق به حیات وحش نه تنها کاهش نمی یابد بلکه روز به روز هم افزایش می یابد.

ایران در قاچاق پرندگان رتبه اول دنیا را دارد. شکار و زنده گیری پرندگان شکاری همچون هوبره، عقاب بالابان و باز شکاری (بحری) و قاچاق آنها به کشورهای عربی باعث شده ایران چنین رتبه ای داشته باشد. پرندگان شکاری به دلیل رواج قوشبازی در کشورهای عربی، در این کشورها خواهان زیادی داشته و شیوخ پولدار عرب پول کلانی بابت آنها می پردازند.

قاچاق پرندگان شکاری ایران
قاچاق پرندگان ایران توسط شیوخ عربی

۲- پرورش یافته در اسارت (از طریق پرورشگاه)

پرنده های زینتی در فروشگاه های حیوانات خانگی بسیار زیبا و دوست داشتنی به نظر می رسند و توجه مردم را جلب می کنند اما باید بدانید حدود ۸۵ درصد طوطی ها ظرف دو سال پس از خرید دوباره فروخته شده و یا هدیه داده می شوند. بسیاری از آنها سخت به اندازه طول عمر طبیعی خود زنده می مانند. آنها اگر نادیده گرفته شوند، در انزوا رنج می برند و حتی ممکن است پر سر و صدا، پرخاشگر و ناامیدتر شوند.

به همان اندازه که پرورشگاه های سگ (مراکز توله کشی) وجود دارد، مراکز پرورشی پرندگان زینتی وجود دارد که پرورش دهندگان هزاران طوطی و دیگر پرندگان عجیب و غریب را در آنجا ذخیره و فرزندان آنها را برای فروش به فروشگاه های حیوانات خانگی (پت شاپ ها) می فروشند. این پرندگان اغلب در قفس های کثیف و کم نور محصور می شوند، جایی که قادر به کشش کامل بال های خود نیستند. هیچ قانونی برای حمایت از پرندگان در این اردوگاه های کار اجباری وجود ندارد.

بسیاری از مردم پرندگان را با انگیزه سرگرمی روزانه خود خریداری می کنند و هیچ سرنخی از میزان وقت، پول و انرژی لازم برای مراقبت از آنها ندارند. پرندگان هم به اندازه توله سگ هایی که توسط پرورش دهندگان (توله کش ها) به دنیا می آیند، مورد ظلم و ستم قرار می گیرند. خریداران از پشت پرده این تجارت کثیف خبر ندارند و فقط هم و غم‌شان میزان زیبایی پرنده مورد نظر است. بیشتر مشتری ها به عنوان یک همراه و سرپرست آمادگی لازم را ندارند زیرا نمی دانند که پرنده خانگی به اندازه یک کودک ۲ ساله کنجکاو، نیازمند و طلبکار می باشد. متأسفانه پرندگان بی شماری کل زندگی خود را در محوطه یک قفس واقع در گوشه اتاق نشیمن، زیرزمین یا گاراژ می گذرانند و در بسیاری اوقات حتی قادر به کشش بال های خود نیستند و از نیاز حیاتی خود یعنی همراهی پرندگان دیگر محروم می باشند.

پرندگان در قفس همانند سگ های نژاددار پرورش یافته، خواهان آزادی و همراهی به اندازه نیاز فیزیولوژیکی خود هستند زیرا واقعیت بی رحمانه سلول انفرادی اجباری برای تمام عمر یک چیز غیر قابل پذیرش است.

باید بدانید خانه اصلی هر پرنده ای در دل طبیعت است، بجز پرندگانی که در قفس به دنیا آمده باشند. با تحریم فروشندگان این پرندگان میتوان نسل در قفس پرندگان را کاهش و در نهایت به زندگی در اسارت آنان پایان داد. باید بدانیم که خرید ما باعث می شود افراد سودجوی زیادی سود کلانی به جیب بزنند. البته هستند کسانی که اکثراً دنبال اسباب بازی می‌گردند و به ادامه دار بودن این تجارت کثیف دامن می‌زنند. مطمئناً با همکاری مردم اوضاع رفته رفته بهتر خواهد شد و هرچه افراد بیشتری از فروشگاه های حیوانات خانگی خرید نکنند، حیوانات کمتری مجبور به رنج کشیدن خواهند بود. مطمئن باشید روزی فرا خواهد رسید که برده داری و بهره کشی از حیوانات را در سراسر ایران متوقف خواهیم کرد.

تیم های امداد، نقاهتگاه ها و پناهگاه های پرندگان، تنها می توانند تعداد کمی از این زبان بسته ها را مراقبت کنند. اگر شما یا دوستان تان وقت، پول و انرژی کافی دارید و مصمم به داشتن یک همراه پرنده هستید، لطفاً یک پرنده خانگی بی خانمان را از یک پناهگاه یا گروه نجات به سرپرستی بگیرید. خواهش می کنیم لطفاً پس از تحقیق کامل در مورد نیازهای غذایی، رفتاری و سایر خلقیات پرنده مورد نظر اقدام به این کار مقدس نمایید.

لطفاً از خواب جهالت بیدار شوید! عشق را نمی‌توان به هیچ عنوان با پول خرید، از این رو نگهداری از یک پرنده خانگی تصمیمی بسیار بزرگ است. پرندگانی که به سرپرستی گرفته می‌شوند، به مقدار قابل قبولی وقت، پول و تعهد نیاز دارند. شما با یک اسباب بازی سر و کار ندارید. شما با حیواناتی سر و کار دارید که سیستم اعصاب مرکزی دارند و درد، رنج، عشق و محبت را حس می کنند.

نگهداری پرندگان در قفس چه اشکالی دارد؟

زندگی در قفس اغلب برای پرندگانی که ممکن است از سوء تغذیه، محیط نامناسب، تنهایی و استرس ناشی از نگهداری در قفس رنج ببرند، حکم اعدام را داشته باشد.

نگهداری از پرنده خانگی و حیوان آزاری
پرندگان خانگی در قفس

پرندگان عاشق پرواز و علاقمند به بودن در کنار همنوعان خود در یک محیط طبیعی می باشند. باید از نگهداری پرندگان دوستدار طبیعت (پرندگان وحشی) در قفس خودداری کنید. نگهداری آنها در قفس باعث می شود که دچار تغییرات خلقی و رفتاری شوند. باید بدانید در طبیعت این موجودات زیبا هرگز تنها نیستند. اگر آنها حتی برای لحظه ای از همدم خود جدا شوند، بی قرار شده و جفت خود را صدا می زنند. آنها در آراستن به همدیگر کمک می کنند، با هم پرواز می کنند، بازی می کنند و وظایف نگهداری از تخم را با یکدیگر تقسیم می نمایند. بسیاری از گونه های پرندگان مادام العمر جفت می مانند و وظایف شان را با هم تقسیم می کنند. شواهد زیادی برای نشان دادن تعهد، عشق و نگرانی پرندگان نسبت به یکدیگر وجود دارد.

طبق تحقیقات انجام شده بسیاری از پرندگان متعلق به طبیعت هنگامی که در اسارت قرار می گیرند، عمیقاً افسرده می شوند و این افسردگی را با عقب و جلو بردن سر، عوض کردن مدوام پاهایشان، پرکنی و ابراز رفتار پرخاشگرانه نشان می دهند. پرندگانی که به محیط قفس عادت ندارند، خود را به در و دیوار قفس می زنند، از خوردن غذا امتناع می کنند و در نهایت می میرند.

آیا می توان پرنده خانگی را در طبیعت آزاد کرد؟

یکی از کلیشه ای ترین سوالات در مورد پرندگان خانگی این است که آیا می توان آنها را در طبیعت رها کرد یا خیر؟ در حالت کلی این عمل شدنی است ولی به قیمت مرگ پرنده تان تمام خواهد شد. برخی دوستداران حیوانات از روی ناآگاهی پرندگان قفسی را خریداری و اقدام به رهاسازی آن ها در طبیعت می کنند که کاملاً رفتاری غیر اصولی و صد البته غیر انسانی می باشد.

از اینجا شروع کنیم که پرنده ذاتاً موجودی رها می باشد و همیشه متعلق به آغوش آسمان ها بوده است اما متأسفانه امروزه برخی از پرندگان متعلق به قفس ها شده اند. پرندگان اهلی شده توسط انسان همانند مرغ، خروس و کبوتر آزادانه در یک محیط زندگی می کنند. برخی هم که دست آموز شده و در فضای خانه و حتی در طبیعت شهری آزاد هستند اما اگر آنها را در دل طبیعت آزاد کنید، دوباره به کنار شما خواهند آمد. می ماند مرغ عشق، فنچ، قناری و… که دیگر به قفس عادت کرده اند و عادت به بیرون از قفس ندارند.

پرنده خانگی در قفس
نگهداری پرنده در قفس

با توجه به دلایل زیر میتوان گفت نباید پرنده خانگی قفسی را در طبیعت آزاد کرد:

  • زیستگاه اصلی پرندگان خانگی اکثراً متعلق به ایران نیست. به عنوان مثال زیستگاه مرغ عشق، استرالیا است. زیستگاه قناری در طبیعت وحشی سواحل شمال غربی آفریقا و جزایر قناری است. از این رو شما با آزادسازی این پرندگان، سند مرگ آنها را به دستان خود امضا کرده اید.
  • پرندگان خانگی قطعاً روزی توسط انسان های دیگر گرفته می شوند زیرا بی تجربه اند، و بی شک در اسارت با بدرفتاری و ظلم روبرو خواهند شد.
  • به علت بی تجربگی و نداشتن قدرت کافی در بال هایشان هنگام پرواز، ممکن است توسط حیوانات شکاری مانند عقاب، شاهین و… زخمی یا شکار شوند.
  • به احتمال زیاد به علت تجربه ناکافی و وجود استرس، از گرسنگی تلف می شوند.
  • اکثر پرندگان همانند مرغ عشق در زندگی طبیعی خود، به صورت دسته ای به حیات خود ادامه می دهند و چنانچه در طبیعت به صورت انفرادی بمانند، بی شک تلف خواهند شد.
  • اکثر پرندگان خانگی، غیر بومی و گونه مهاجم محسوب می شوند و رهاسازی آنها در طبیعت ایران، عامل درجه یک نابودی زیستگاه و دیگر گونه های پرنده خواهد بود.

چه پرنده ای قابلیت بازگشت به طبیعت را دارد؟

پرنده ای قابلیت بازگشت به طبیعت را دارد که رفتار طبیعی خود را از دست نداده باشد و از بشر بترسد. بله برای رهاسازی یک پرنده خانگی بایستی به مکان زنده گیری، سلامت جسمی و رفتار طبیعی آن پرنده توجه ویژه شود. به زبان ساده تر پرنده ای که قرار است رهاسازی شود باید از بشر بترسد، در تغذیه وابسته به انسان نباشد، قدرت پرواز و فرار داشته باشد.

پس راه حل چیست؟

راه حل همیشه پیچیده و سخت نیست. شما باید وقت کافی برای پرنده‌خانگی خود بگذارید تا زندگیش را از طبیعت، لذت بخش تر کنید. همانطور که در تعریف پرنده‌خانگی اشاره کردیم، منظور ما از پرنده‌خانگی پرنده ای است که قابلیت بازگشت به طبیعت را ندارد. ما در مجمع فعالان زیست محیطی کشور به طور جد در حال ایجاد آسایش برای پرندگان هستیم.

۳ راه حل کلیدی ما برای شما این است که:

  • جای زندگی پرنده‌خانگی تان را چندین برابر کرده و قفس را بزرگ کنید.
  • با بهره گیری از متد روز، آنها را دست آموز کنید تا حتی در طبیعت از شما دور نشوند.
  • پرندگان خانگی همدم، دوست، رفیق و همسفر ما هستند. چنانچه به آنها علاقه و توجه نشان دهید، آن ها هم شما را به طبیعت وحشی ترجیح می دهند.

در ادامه به معرفی انواع پرندگان خانگی و خصوصیاتشان خواهیم پرداخت تا درک بهتر و شناخت دقیق تری از این موجودات زیبا و ظریف داشته باشید و فرق بین پرنده وحشی و خانگی را تشخیص دهید.

انواع پرنده خانگی کدامند و چه خصوصیاتی دارند؟

۱- فنچ و قناری (Finch and canary)

سِهرِه یا فنچ پرنده ای دانه خوار و حشره خوار بوده که منقاری کوتاه، مخروطی و قوی داشته و دارای پر و بالی رنگارنگ می باشد. نر و ماده بسیار شبیه به هم بوده و تنها تفاوتی که دارند این است که فتچ نر دارای قسمت قرمز رنگ بیشتری در صورت بوده که گاهی تا لبه های عقبی چشم هم امتداد دارد ولی قسمت قرمز رنگ صورت ماده بندرت تا وسط چشم می رسد. همچنین پرنده نر منقار بزرگتری دارد. اگر این پرنده را به عنوان پرنده خانگی نگه می دارید باید بدانید که غذای اصلی و لذیذ آنها دانه نیجر و شاهدانه است که به طور حتم می توان گفت که هیچ غذایی را بیشتر از این دو دانه دوست ندارد. این دو دانه غذایی پرچرب، شاداب کننده، محرک و پروتئین دار بوده و برای خواندن و جفت گیری نیز بسیار مفید است.
نباید محل آویختن قفس در جایی باشد که زیاد در آن محل رفت و آمد می شود. این پرندگان سرمایی بوده و نباید در جای گرم نگهداری شوند و اگر گرما زیاد باشد متاسفانه طاقت نیاورده و خواهند مرد.

فنچ پرنده خانگی
فنچ

قناری پرنده ای کوچک، زیبا و فرح بخش می باشد. این پرنده دو گونه اهلی و وحشی داشته و با طول بدن بین ۱۳ تا ۲۴ سانتی متری دارای جثه ای کوچک می باشد. پاهای این پرنده ۳ انگشت رو به جلو و ۱ انگشت رو به عقب دارد و مثل مرغ عشق بالارونده نبوده و پرنده ای شاخه نشین می باشد. قناری ها می توانند یک پرنده خانگی مناسب بوده و برای زندگی در قفس بسیار مناسب هستند. این پرندگان مقاوم بوده و عمری در حدود ۱۵ تا ۲۰ سال دارند. آنها نیز مثل مرغ عشق و فنچ دانه خوار می باشند. پرورش و نگهداری این پرندگان در ایران بسیار رایج می باشد.

شرایط نگهداری فنچ و قناری در خانه

  • نیاز به یک قفس با اندازه متوسط
  • عدم نیاز به مرقبت های خیلی خاص
  • عدم دستی شدن توسط انسان و عدم امکان تغذیه آنها با دست
  • جزو پرندگان آوازخوان
  • نیاز روزانه به آبو غذای تازه
  • نیاز به حمام کردن هر ۱۵ روز یکبار و نیاز به تمیز کردن قفس هر ۷ روز یکبار
  • کمی عصبی
  • ترجیح دادن نگاه کردن شان به لمس کردن
  • بی علاقه به بازی در خارج از قفس

۲- مرغ عشق و طوطی سانان (Lovebirds and parrots)

طوطی سانان نزدیک به ۳۷۲ گونه داشته و انواع مختلفی دارند که با رنگ های پر و بال سر و دمشان از هم متمایز می شوند. طوطی سانان بال های رنگی و منقار خمیده دارند. بعضی از آنها کاکل، دم کوتاه و برخی دم دراز دارند. این پرنده ها می توانند صداها را تقلید کرده و بدون اینکه معنی کلمات را بفهمند آنها را تلفظ کنند.

رژیم غذایی طوطی ها شامل انواع میوه ها، دانه ها، آجیل، شکوفه و جوانه درختان و گیاهان است. آنها خوردن لوبیا پخته و برنج را نیز دوست داشته و از آن لذت می برند.
طوطی های که به دلیل فرار از قفس پراکنده شده اند در بسیاری از نقاط ایران به صورت وحشی تکثیر شده و می توان در مناطقی از ایران مثل شهرهای تهران، بوشهر و بندر عباس مشاهده کرد. (برخی طوطی ها در طبیعت ایران گونه مهاجم محسوب شده و برای دیگر گونه های جانوری بومی، تهدید به حساب می آیند)

طوطی پرنده خانگی
طوطی

شرایط نگهداری مرغ عشق و طوطی سانان در خانه

  • علاقمند به دستی شدن طوطی سانان (نسل پرورش داده شده به وسیله انسان)
  • خو گرفتن راحت با انسان
  • یادگیری تقلید صدا
  • علاقمند به بازی بیرون از قفس
  • نیاز به قفس نسبتاً بزرگ
  • نیاز به انواع رژیم غذایی گوناگون و متنوع
  • نیاز به حمام هر ۷ روز یکبار
  • در برخی گونه های بزرگ، قفس ها باید بزرگ تر و از سیم های محکم تر ساخته شوند و ممکن است لازم باشد که میله های داخل قفس تعویض شوند
  • طوطی ها عاشق این هستند که بتوانند میله های نشیمنگاه را چنگ بزنند و بال هاشان را به هم بکوبند، بنابراین لازم است که میله های نشیمنگاه دارای سایزی باشند که این پرنده خانگی به راحتی بتواند آن را با چنگال های خود بگیرد.

۳- مرغ و خروس (hen and rooster)

مرغ و خروس ها پرشمارترین و رایج ترین جانوران اهلی در سرتاسر جهان می باشند. آنها توانایی پریدن در مسافت های بلند و طولانی را نداشته ولی می توانند بر روی نرده و یا شاخه های کوتاه استراحت کنند. این عمل به خاطر جستجو و یا دوری از خطر انجام می شود. آنها همه چیز خوار بوده و در محیط هایی که آزاد باشند زمین را کند و کاو می کنند تا شاید دانه ای، حشره ای یا مارمولکی را پیدا کرده و بخورند.

مرغ ها پس از یک دوره تخم گذاری، روی تخم های خود می خوابند تا آنها را به جوجه تبدیل کنند. در صورتی که کسی در این حین مزاحم آنها شود سر و صدا کرده و اعتراض خودشان را با زدن بال هایشان نشان می دهند. در طول مدت خوابش روی تخم ها (به اصطلاح: کرچی) فقط برای خوردن و آشامیدن، دفع و خاک بازی محل خودشان را ترک می کنند. ۶ هفته بعد از بیرون آمدن جوجه ها از تخم، مرغ مجدداً شروع به تخم گذاری می کند.

مرغ و خروس
مرغ و خروس

شرایط نگهداری از مرغ و خروس

  • هر پرنده خانگی آپارتمانی نیست و مرغ و خروس ها برای نگهداری در آپارتمان اصلاً مناسب نمی باشند
  • اگر قصد دارید خودتان جوجه ها را بزرگ کنید، باید برای آنها قفسی آماده کنید که زیاد در جای گرم یا سرد نباشد (هر چه فضایش بزرگ تر باشد بهتر است، سعی کنید قسمت زیرین قفس باز و بر روی خاک باشد)
  • در صورت وجود باغچه قفس را به باغچه حیاط تان انتقال دهید. اگر قفس شان را داخل باغچه گذاشته اید، باید بدانید که مرغ ها علاقه زیادی به این دارند که زمین را نوک بزنند و با خاک بازی کنند
  • یادتان باشد که آب و غذای جوجه را همیشه در قفس شان بگذارید
  • بعد از بزرگ شدن جوجه ها، اگر جایشان تنگ بود حتماً قفس شان را با قفس بزرگتر عوض کنید
  • در داخل لانه یا قفس جایی مجزا و مناسب برای تخم گذاری مرغ ها فراهم کنید
  • همیشه حواستان به آب و غذای تمیز آنها باشد
  • تخم مرغ یعنی تخم قاعدگی مرغ ها. پس اگر وگان هستید، نباید تخم مرغ بخورید

معیارهای انتخاب پرنده خانگی چیست؟

محققان انگلیسی نگهداری از حیوانات خانگی و مراقبت از آنها را عامل تقویت روحیه و افزایش سلامت روحی و روانی افراد و باعث کاهش بیماری های مبتلایان به اسکیزوفرنی و از راه های درمان افسردگی و کاهش بروز بیماری های گوناگون در خانه می دانند. یکی از معضلات بزرگ شهرنشینی، کاهش رفت و آمدها و تنهایی ناگزیر پدربزرگ ها و مادر بزرگ هاست و این احساس تنهایی در دراز مدت آثار مخربی بر روح و روان آنها می گذارد.

بررسی ها نشان می دهد نقش التیام بخش حیوانات اهلی خصوصاً پرنده خانگی در روحیه سالمندان و سرگرم شدنشان بسیار پررنگ است. برقراری پیوند عاطفی میان حیوانات خانگی و سالمندان آنها را از حالت سکون خارج و قسمتی از نیازهای روحی شان را برآورده می کند. علاوه بر این اگر می خواهید فرزندانی مدیر، مدبر، مسئولیت پذیر و مهربان داشته باشید، حتماً به آنها فرصت نگهداری از حیوانات خانگی را بدهید. البته نظافت و تهیه غذای آنها هم باید به عهده فرزندانتان باشد.

حال می خواهید یک پرنده سخنگو داشته باشید یا یک پرنده آوازه خوان؟ چه مقدار زمان و توجه را می خواهید صرف پرنده تان کنید؟ این تنها دو مورد از معیارهایی است که شما باید در هنگام انتخاب پرنده‌خانگی مورد توجه قرار دهید. آواز و صوت خوب یک پرنده و حتی آموزش سخن گفتن به پرنده می تواند خوشایند باشد اما باید از این موضوع آگاهی داشته باشید که آنها علاوه بر مشکلات اولیه که ممکن است داشته باشند مثل بیمار شدن و… به تعهد سرپرست خود، مراقبت متداوم و در ساده ترین حالت انواع و مقادیر خاصی از غذا نیاز دارند، حتی برخی از آنها دوست دارند با دست انسان غذا بخورند. باید بدانید در میان پرندگان، طوطی ها به مقدار زیادی توجه و مراقبت نیاز دارند.

شما باید از خرید گونه های وحشی پرندگان مثل طوطی خاکستری آفریقایی (کاسکو)، طوطی دم بلند آمریکایی، طوطی کاکل سفید یا توکان اجتناب کنید. این پرندگان به حیات وحش تعلق دارند و نگه داشتن آنها داخل مکان های محصور، ظالمانه و غیر انسانی می باشد. آنها همچنین داخل قفس آشفته و افسرده می شوند.

معیارهای زیر می توانند در انتخاب پرنده خانگی موثر و مفید باشند:

  • تعداد

بسیاری از پرندگان خانگی نباید به تنهایی داخل قفس نگه داری شوند. آنها حتما باید یک همراه همنوع داشته باشند. فنچ و مرغ عشق جزو این پرندگان می باشند. ولی قناری ها دوست دارند به تنهایی زندگی کنند.

  • سخنگو بودن یا آوازه خوان بودن

برخی از انواع پرندگان خانگی می توانند یاد بگیرند سخن بگویند، اگر شما وقت کافی صرف آموزش آنها بکنید.

  • مدت زمان عمر

اگر دوست دارید مدت زمان بیشتری در کنار پرنده تان باشید باید در مورد مدت زمان عمر آنها تحقیق و بررسی کنید. مثلا فنچ ها حدود ۴ تا ۵ سال عمر می کنند اما برخی از آنها می توانند حتی تا ۲۰ سال هم عمر کنند.

  • رفتار و شخصیت

پرندگان خانگی بسته به نژادشان، رفتار و شخصیت گسترده و متفاوتی دارند. برخی از پرنده ها ساکت و بی صدا بوده ولی برخی دیگر آواز خوان و برخی دیگر سخنگو می باشند. پس اگر نمی توانید و حوصله سر و صدا یا سکوت آنها را ندارید، به هیچ عنوان پرنده خانگی نداشته باشید. باید بدانید قناری های آواز خوان دوست داشتنی هستند اما دوست ندارند انسان ها به آنها دست بزنند؛ آنها بیشتر دوست دارند تنها باشند. فنچ ها از دست زدن انسان ها خوششان نمی آید اما دوست ندارند تنها باشند و حتما باید با یک فنچ دیگر نگه داری شوند. از طرف دیگر طوطی ها بسیار صمیمانه و دوستانه بوده و به دستی شدن توسط انسان علاقه زیادی دارند.

  • اندازه و جثه

شما باید قفس و محیط زندگی را براساس جثه پرنده انتخاب کنید.

  • رژیم غذایی

برخی از پرندگان نیاز به غذاهای خاص دارند. گونه ای از آنها با دست انسان غذا می خورند. یادتان باشد در این مورد حتماً با یک متخصص پرندگان مشورت کنید.

  • تعهد زمانی

باید دقت کنید چه مقدار می خواهید برای پرنده وقت بگذارید. مثلاً اگر می خواهید طوطی نگهداری کنید، وقت زیادی از شما می گیرد.

طوطی های سبز رنگی که در طبیعت ایران دیده می شوند اسمشان چیست؟

طوطی بزرگ اسکندر یا شاه طوطی

این پرندگان شاه‌طوطی یا طوطی بزرگ اسکندر (نام علمی: Psittacula eupatria) نام دارند که توسط افراد ناآگاه در طبیعت ایران آزاد شده و یا خودشان موفق به فرار از قفس شده اند. شاه طوطی های اسکندر در طول سال ها با از دست دادن شمار زیادی از خواهران و برادران خود توانسته اند با زیستگاه جدیدشان در ایران سازگاری یافته و تولید مثل کنند. علت اصلی دوام آوردن آنها این است که شرایط بقا در طبیعت ایران تفاوت چندانی با شرایط بقا در زیستگاه اصلی شان یعنی طبیعت پاکستان و هند ندارد.

کوتاه کردن و چیدن پرهای پرندگان چه اشکالی دارد؟

به اعتقاد مجمع فعالان زیست محیطی کشور، چیدن پر پرندگان نوعی قطع عضو محسوب می شود و مصداق بارز حیوان آزاری است. پرواز طبیعی ترین ورزش برای پرندگان است و پرنده ای که نتواند پرواز کند به سرعت افسرده، بیمار و چاق خواهد شد. معمولاً برخی برای رام و دستی کردن طوطی هایشان همانند کاسکو که به هیچ عنوان حیوان خانگی به شمار نمی رود، اقدام به کوتاه کردن پرهای پرواز او می کنند که نتواند پرواز کند. آن ها معتقدند که با چیدن پر می توان برای پرنده امنیت ایجاد کرد که به هیچ وجه درست نیست! اگر پرهای یک پرنده خانگی همانند طوطی را کوتاه کنید، تنها کاری که او می تواند انجام دهد پریدن از سمتی به سمت دیگر و گاز گرفتن است که کاری کاملاً غیراخلاقی و شرم آور به شمار می رود.

کوتاه کردن بال معنیش این نیست که پرنده دیگر نمی تواند به دوردستها پرواز کند. کوتاه کردن بال معنیش این نیست که دیگر آن ها نمی توانند فرار کنند. تنها دلیل و اعتقادی که پشت پرده کوتاه کردن بال پرندگان است، ایجاد امنیت کاذب و راحت شدن خیال ما انسان ها می باشد. بله این احساس امنیت کاذب است که مردم با کوتاه کردن بال پرنده اجازه پرواز را از او می گیرند.

آسیب های روانی و فیزیولوژیکی چیدن بال پرندگان چیست؟

شواهد نشان می دهد که برخی از پرندگانی که بالشان کوتاه شده ترسوتر می شوند. امروزه تصوری که ما از پرواز پرندگان داریم، غریضه آن ها برای فرار از دست شکارچیان است. حال وقتی که بال کوتاه می شود آن ها احساس تهدید کرده و با حالتی درمانده، در وضعیتی نامطمئن به سر می برند. پرندگانی که می توانند پرواز کنند شادتر و امن تر هستند. اگر پرنده نتواند پرواز کند سیستم قلبی و عروقی او کاری انجام نمی دهد تا به اندازه کافی سالم بماند. آن ها برای تفریح، ورزش و فرار از خطر به پرواز نیاز دارند. پرنده ای که نمی تواند پرواز کند میداند که آسیب پذیرتر شده پس بیشتر می ترسد. پرواز پرندگان طبیعی ترین راه برای جابجایی آنهاست اما در شکلی زیباتر، وسیله ای برای بیان احساساتشان است. پرواز یک هنر است مانند موسیقی، پایه و اساس آن بر ریتم و احساس استوار است، وسیله ای که پرندگان احساس زیبای خود را به نمایش می گذارند و به خوبی می دانند که چگونه از آن استفاده کنند.

چیدن پر پرندگان
چیدن پر پرندگان

این چه روش مراقبتی است که توانایی پرواز را از پرنده می‌گیرد؟ این چه روشی است که برخی از پرندگان بعد از کوتاه کردن بال شروع به پرکنی می کنند؟ آیا این مصداق بارز حیوان آزاری نیست؟

در بالا اشاره کردیم که طوطی ها عاشق بازی هستند و از بیرون آمدن از قفس لذت می برند ولی آیا واقعاً برای اینکه آنها را نگه داریم، لزومی به چیدن پرهایشان هست؟ با اطمینان می گوییم که این کار هیچ ضرورتی ندارد و فقط باعث مشکلات رفتاری در طوطی ها می شود. پرآرائی (برداشتن چربی های دم توسط منقار و مالیدن آن به به بدن توسط پرندگان) در طوطی ها باعث شادابی و سرحال نگه داشتن آنها می شود و زمانی که عمل پرکنی انجام می شود، قدرت این کار را از دست داده و بسیار ناراحت و افسرده می شوند.

می توان گفت تمام ارزش ذاتی هر پرنده ای به داشتن پرو بال کامل و تمیز است. درست است که برخی از سایت ها یا کتاب های خارجی روش های صحیح کوتاه کردن پر و بال طوطی را نشان می دهند ولی شما به آنها توجه نداشته باشید زیرا این عمل ناقض حقوق حیوانات است. این کار واقعاً اشتباه بوده و اگر دوست دارید پرنده خانگی تان را خارج از قفس نگه دارید مطلقاً به چیدن پرهای آن فکر نکنید. تنها کاری که باید در این زمان انجام دهید این است که حواستان را کاملاً جمع کنید و تمام راه های فرار حیوان را مخصوصاً در و پنجره ها را ببندید. در غیر اینصورت خواهشاً لذت بردن از پرنده تان در بیرون از قفس را بیخیال شوید و پرو بالش را قیچی نکنید.

عاشقان طبیعت را به عنوان پرنده خانگی در قفس محبوس نکنیم!

در ایران روز به روز به جمعیت علاقمندان و دوستدارن پرندگان افزوده می شود. اسیر کردن یا شکار پرندگان کار شایسته و پسندیده ای نیست. پرندگان باید آزاد باشند و مهاجرت کنند تا با مشاهده دسته های آزادِ آنها مردم حس آزاد بودن و زنده بودن را تجربه کنند و لذت ببرند. اگر پرنده ای زخمی یا پرنده ای که دچار حادثه شده بود، به منازل شما پناه آورد، در اولین فرصت آن را به اداره محیط زیست شهر و منطقه خود تحویل داده تا کارشناسان نسبت به مداوا و درمان آنها اقدام کرده و سپس آنها را در مناطق تحت حفاظت رها سازند.

در ضمن اگر قصد آزادسازی پرنده خانگی تان را دارید و دیگر دوست ندارید او را در قفس ببینید حتماً قبل از این کار با یک پرنده شناس در این باره مشورت کنید چون برخی از پرندگان غیر بومی یک منطقه بوده و توانایی زیستن در آنجا را ندارند. این پرندگان بعد از رهاسازی جزو گونه های مهاجم آن منطق محسوب شده و می توانند با افزایش جمعیت خودشان باعث شوند گونه های بومی آن منطقه با یک خطر جدی روبه رو شوند. برخی از پرندگان هم نمی توانند بیرون از قفس زنده بمانند که در مطالب فوق به طور مفصل این موضوع را موشکافی کردیم.

خوشبختانه اکنون به خاطر فعالیت های انجام شده توسط دوستداران و حامیان محیط زیست و حیوانات و افزایش آگاهی و اطلاعات مردم در این زمینه، بسیاری از مردم در این زمینه همکاری های خوبی را انجام می دهند. سازمان های مردم نهاد همچون مجمع فعالان زیست محیطی کشور هم در دستیابی به این موفقیت بسیار تأثیرگذار بوده اند. این سازمان ها علاوه بر اینکه سعی می کنند اطلاعات مردم را نسبت به اهمیت حفظ محیط زیست گیاهی و جانوری افزایش دهند، هنگام مشاهده تخلفات زیست محیطی، به مقابله با آن می پردازند.

1 دیدگاه برای “آیا نگهداری از پرنده خانگی حیوان آزاری است؟

  1. علی ناصری گفته:

    نوشتار سودمند و دارای راهنمائی های خوب و کارآمدی است از شما سپاسگزارم.
    خواهش میکنم در باره مرغ عشق که کمتر از همه در باره اش گفتید و روش و چگونگی نگهداری و جوجه کشی آنها راهنمائی کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *