جانوران شکارچی و معرفی ۷ سلاح مرگبار آنان

جانوران شکارچی
جانوران شکارچی برای کشتن به دنیا می آیند. آنها با دنبال کردن و خوردن سایر حیوانات که به آنها شکار گفته می شود تغذیه می کنند. علاوه بر شکارچیان واقعی، بسیاری دیگر از حیوانات نیز خصلت درنده خویی دارند؛ از جمله آنها می توان به همه چیز خوارانی که دارای یک رژیم غذایی گسترده هستند و همچنین خون خوارها و حیواناتی که از بقایای حیوانات مرده تغذیه می کنند، اشاره کرد. کلیه این حیوانات بخشی از غذای خود یا همه آن را از بدن حیوانات تأمین می کنند ولی شکارچیانِ واقعی هستند که باید بکشند تا زنده بمانند.

جانوران شکارچی با زنجیره های غذایی نامرئی به هم ارتباط دارند. وقتی شکارچی ها شکار خود را می خورند، انرژی و مواد غذایی در زنجیره، از حلقه ای به حلقه دیگر منتقل می شود. مثلاً در یک زنجیره متعلق به قطب شمال، فیتوپلانکتون ها شروع کننده زنجیره بوده که با استفاده از انرژی خورشید غذا می سازند. پاروپایان (Copepods) سخت پوستان کوچکی هستند که از این فیتوپلانکتون ها تغذیه می کنند. سپس کریل های شمالی که اولین شکارچیان زنجیره هستند پاروپایان را می خورند و در نهایت بعد از دو شکارچی دیگر، زنجیره به خرس قطبی می رسد و در آنجا خاتمه می یابد. خرس قطبی چون وقتی به اندازه بزرگسالی اش می رسد دیگر هیچ دشمنی در طبیعت ندارد؛ از این رو یکی از شکارچیان رأس زنجیره به شمار می آید.

در ادامه این مطلب قصد داریم انواع جانوران شکارچی، انواع روش های شکار و انواع سلاح های مرگباری که برخی از جانوران شکارچی در طبیعت برای شکار قربانیان خود استفاده می کنند را به شما معرفی کنیم. امیدواریم از خواندن این مطالب لذت ببرید.

بخور یا خورده شو

 کشتن برای بقا کار ساده ای نیست؛ زمان و تلاش زیادی می برد و همیشه خطر کشته شدن در حین شکار وجود دارد ولی وقتی گرسنگی چیره شده و غلبه می کند، جانوران شکارچی (به انگلیسی: predator animals) چاره دیگری ندارند.

آنها مجبورند غذا بخورند حتی اگر برای دستیابی به غذا مجبور شوند بر سر زندگی شان قمار کنند. بسیاری از درندگان همه چیزخوار هستند، یعنی غذاهای بسیار متنوعی می خورند. خرس های قهوه ای از میوه ها، ریشه ها، ماهی و حتی لارو شب پره و سوسک ها نیز تغذیه می کنند.

باید بدانید بالعکس انسان، جانوران شکارچی برای بقا می کشند، نه تفریح و سرگرمی!

در همین رابطه بخوانید: شکار حیوانات جنایت است، نه سرگرمی

خرگوش پاشنه برفی
خرگوش پاشنه برفی

شانس بقای درندگان به شانس بقای شکارهایشان وابسته است؛ بله جانوران شکارچی شکارهای محدودی دارند و اگر زندگی شکارهایشان به خطر بیفتد، زندگی آنها نیز به خطر می افتد. در بخش قطبی کانادا تعداد خرگوش های پاشنه برفی (snowshoe hare) در طول دوره های تقریباً ده ساله کم و زیاد می شود و طول این دوره ها به فراوانی یا کمبود عوامل مختلفی بستگی دارد. لینکس (وَشَق) کانادایی هم برای غذا خوردن به این خرگوش ها وابسته بوده و به همین دلیل تعداد وشق ها نیز متناسب با تعداد خرگوش ها (البته با یک تأخیر سه یا چهارساله) کم و زیاد می شود.

وقتی جانوران شکارچی گرسنه می شوند، روزگار سخت بچه هایشان شروع می شود. بچه های پستانداران و پرندگان شکاری معمولاً هم اندازه هم بوده و همگی به یک اندازه، شانس دریافت غذای کافی دارند. اما برخی از پرندگان شکاری مثل جغد گوش کوتاه (short eared owl) زندگی خانوادگی و راز بقای متفاوتی دارند؛ آنها معمولاً دو تا پنج تخم می گذارند و جوجه ها با فاصله چند روزه از یکدیگر، سر از تخم درمی آورند. در نتیجه اندازه جوجه ها متفاوت بوده و در سال هایی که اوضاع خوب باشد همه جوجه ها زنده می مانند ولی در سال های سخت، بزرگترین جوجه بیشتر غذا را می گیرد و حتی ممکن است جوجه های کوچک را نیز بخورد.

انواع جانوران شکارچی
سریع ترین شکارچی اقلیم های مختلف

آیا می دانید:

سریعترین شکارچی آبی: بادبان ماهی (sailfish) با سرعت بیش از ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت

سریعترین حشره شکارچی: سنجاقک با ۵۵ کیلومتر بر ساعت

سریعترین پرنده شکاری: بادخورک کوهی (alpine swift) گاهی اوقات با بیش از ۱۷۰ کیلومتر بر ساعت

سریعترین شکارچی زمینی: یوزپلنگ با ۱۱۲ کیلومتر بر ساعت

سریعترین بندپایان خشکی: صد پایان (centipede) تا ۵۰ سانتی متر در ثانیه

معرفی روش های شکار جانوران شکارچی

جانوران شکارچی به دو روش اصلی غذایشان را می گیرند؛ برخی پنهان شده و منتظر شکار می شوند تا از آن مسیر عبور کند و برخی دیگر با سرعت زیادشان می توانند شکار را به چنگ بیاورند و بکشند. به انتظار نشستن انرژی بسیار کمتری نیاز دارد ولی شکارچیان پرسرعت معمولاٌ غذای بیشتری به چنگ می آورند. بعضی شکارچیان پرسرعت پیش از حمله ناگهانی مدتی با صبر و حوصله شکارشان را تعقیب می کنند. از آنجاکه در زیستگاه های باز تعقیب شکار کار دشواری است، برای همین سریع ترین حیوانات دنیا برای گرفتن شکار سرعت شان را به طور ناگهانی افزایش می دهند.

بیشتر جانوران شکارچی به تنهایی شکار کرده و با قدرت از شکارشان پاسبانی می کنند اما گاهی شکار گروهی نتیجه بهتری دارد. وقتی شکارچیان، گروهی شکار می کنند می توانند شکارهای خیلی بزرگ تر از خودشان را هم شکار کنند اما عیب این کار این است که باید غذا را با سایرین شریک شوند. تعداد حیوانات در بسیاری از گروه های شکاری کم تر از ۱۲ تا بوده ولی بزرگترین گروه های شکاری متشکل از مورچه های سرباز که در دل جنگل های بارانی آمریکای مرکزی و جنوبی زندگی می کنند، تعداد عضوهایشان تا بیش از یک میلیون نیز می رسد. مورچه های سرباز نمی توانند به تنهایی زندگی کنند اما دیگر شکارچیان گروهی انعطاف بیش تری از خود نشان می دهند. مثلا شیرها، گرگ ها و پلیکان ها معمولاً گروهی زندگی و تغذیه می کنند ولی اگر مجبور باشند می توانند به تنهایی هم زندگی و شکار کنند.

شیرها تنها گربه سانانی هستند که گروهی شکار کرده و نرها و ماده هایشان نقش های متفاوتی بازی می کنند. شیرهای ماده برخلاف سگ های شکاری یا گرگ ها، برای شکار با نظم و دقت کمین می کنند و شیرهای نر معمولاً عقب می ایستند. ممکن است مهیا کردن شرایط کمین بیش از یک ساعت طول بکشد ولی حمله و به زیر کشیدن شکار کمتر از یک دقیقه طول می کشد. وقتی شکار کشته شد ماده ها به سرعت و پیش از آن که نرها برسند و بیرون شان کنند شروع به خوردن غذا می کنند.

بازهای هاریس (Harris hawk) که جزو پرندگان آمریکای شمالی می باشند، تنها پرندگان شکاری هستند که به صورت گروهی شکار می کنند. در هر گروه ۵ تا ۶ باز باهم همکاری می کنند و شکارهایشان را مجبور می کنند از مخفیگاه های امن شان خارج شوند. بازها هم مثل بیشتر شکارچیان همیار، به ترتیب سراغ غذا می روند و زوجی که قوی تر است اول غذا می خورد.

بازهای هاریس
پرندگان شکاری – باز هاریس

دلفین ها بیش از اندازه بزرگ و حواسی قوی دارند و معمولاً هنگام شکار باهم همکاری می کنند. دلفین ها ماهی ها را مثل گله، به این طرف و آن طرف هدایت می کنند تا ماهی ها در دسته های بزرگ دور هم جمع شوند و بعد از این کار دلفین ها به دل این توده غذایی پرازدحام می زنند.

پلیکان ها نیز به دور دسته بزرگی از ماهی ها جمع شده و با پاها و بال هایشان حسابی شلپ و شلوپ راه می اندازند. این کار ماهی ها را در مرکز دایره نگه می دارد و گرفتن شان را راحت تر می کند.

۵ دسته از جانوران شکارچی کدامند؟

در این قسمت ۵ گونه از جانوران شکارچی را معرفی می کنیم و امیدواریم این مطالب  مفید باشند.

جانوران شکارچی
۵ نوع از جانوران شکارچی

۱– ریز درندگان

تعداد شکارچیان میکروسکوپی بسیار بیشتر از شکارچیانی است که با چشم غیرمسلح دیده می شوند. این شکارچیان حیواناتی ریزاندام می باشند ولی بقیه شکارچیان موجوداتی تک سلولی هستند که طعمه هایی میکروسکوپی شکار می کنند. مثلا دیدینیوم (Didinium) تک سلولی یک منفذ دهان مانند دارد ولی گلو یا هرگونه اندام داخلی ندارد؛ او به سادگی بر شکارش مسلط شده و سپس آن را خورده و هضم می کند.

۲- غول های آبی

بهتر است بدانیم در زیر سطح دریا یک جهانی متفاوت تر و شگفت انگیزتر از آنچه فکر می کنیم وجود دارد. تا به امروز حدود ۲۳۰ هزار گونه در زیر دریا کشف و شناسایی شده و مطمئناً گونه های ناشناخته دیگری هم وجود دارند که شاید در آینده کشف شوند. دریاها و اقیانوس ها پر از ماهی های متنوع و زیبا می باشد ولی بهتر است بدانید برخی از جانوران شکارچی در دریا وجود دارند که  تعدادی از آنها خطرناک تر و درنده تر از هر حیوان شکارچی خشکی زی می باشد. از جمله این جانوران می توان به سفره ماهی آسیایی، ال الکتریکی (یکی از کشنده ترین ماهی های آمازون)، کوسه وحشی (Bull Shark)، ببر ماهی و گربه ماهی اشاره کرد.

وال آبی بزرگ ترین شکارچی سراسر تاریخ است که بیش از ۱۰۰ تن وزن دارد. وال به جای این که طعمه هایش را یکی یکی بگیرد، دهان خود را کاملاً باز کرده و انبوهی از سخت پوستان کوچک یا کریل ها (Krills) را فرو می برد. دهان وال مثل یک بادکنک بزرگ کش می آید و سپس دهانش را می بندد و گلوی خود را تنگ می کند تا آب و کریل ها به سمت صفحات شانه ای که به فک بالایی اش آویزان است هدایت شوند. این صفحات لبه های رشته رشته داشته در نتیجه مثل یک صافی عظیم الجثه عمل می کنند. آب از میان صفحات شانه ای به خارج از بدن فرستاده می شود؛ کریل ها بین صفحات گیر می کنند و سپس وال کریل ها را می بلعد.

۳- همه چیز خواران

جانوران شکارچی لزوماً تمام وقت شکار نمی کنند و بسیاری از آنها همه چیز خوار بوده و از انواع غذاها تغذیه می کنند. بابون ها بیشتر اوقات به شکار می پردازند اما میوه و دانه گیاهان را هم می خورند. بهتر است بدانید شامپانزه ها، خرس ها و کلاغ ها تقریباً هر چیز قابل خوردنی را که بیابند، می خورند. همه چیزخواران معمولاً حواس قوی ای دارند و بعضی از حیوانات باهوش نیز در این گروه قرار می گیرند. برخی گونه ها مثل راکون ها و روباه ها با تغذیه از دورریز های انسان به خوبی گذران زندگی می کنند.

۴- انگل ها

انگل ها به جای شکار کردن از سایر جانداران به عنوان یک منبع غذایی بلند مدت استفاده می کنند. انگل ها روی سطح یا داخل بدن حیوانی دیگر که به عنوان میزبان شناخته می شود زندگی کرده و معمولاً با مکیدن خون یا جذب غذاهای نیمه هضم شده تغذیه می کنند. انگل ها معمولاً فقط به یک نوع میزبان حمله می کنند و کوچک تر از حیواناتی هستند که مورد حمله قرار می دهند. اما بعضی از جانورانی که زندگی پیچیده ای دارند نیز جزو انگل ها محسوب می شوند، این جانوران در مراحل مختلف زندگی شان دو یا سه میزبان بسیار متفاوت را هدف حمله قرار می دهند.

۵- لاشه خواران

شاید از دیدگاه مردم نامحبوب ترین جانوران شکاری که بیشتر از همه به چشم می آیند و در تلویزیون آنها را مشاهده می کنیم لاشه خواران هستند.

برخی از شکارچیان از حیواناتی که خودشان کشته باشند تغذیه می کنند و به بقایای حیوانات مرده کاملا بی اعتنا هستند اما برعکس، کرکس ها به دنبال لاشه حیوانات دیگر می گردند و خودشان هرگز چیزی نمی کشند؛ به این حیوانات لاشه خوار می گویند.

لاشه خواران دریایی شامل تعداد بسیاری از حیوانات می شوند که از ذرات شناور و بقایای ماهیان مرده تغذیه می کنند. روی خشکی نیز لاشه خوارانی کوچکی همانند سوسک ها وجود دارند که از پوست و پشم حیوانات مرده تغذیه می کنند. همچنین بعضی از لاشه خوارها مثل کفتار شکارچیان قابلی هستند.

۷ سلاح مرگبار جانوران شکارچی چیست؟!

همه جانوران شکارچی ابزاری برای گرفتن و کشتن شکارهایشان دارند. قسمت های مختلف بدن حیوان از نوک گرفته تا چنگال و پنجه، بعلاوه موادی که بدن برخی از این حیوانات شکارچی می سازد مثل سموم، تارها ابریشمی و لجن های چسبناک جزو ابزارهای کشتن شکار محسوب می شوند. این سلاح ها علاوه بر گرفتن و کشتن، معمولاً از شکارچی هم محافظت می کنند چون نمی گذارند شکار به حیوان آسیب بزند. سلاح های حیوانات به منظور کارآیی بهتر باید حفظ و نگهداری شوند، به همین خاطر بسیاری از این سلاح ها مدام رشد می کنند تا تیز بمانند و برخی دیگر هم به طور کامل جایگزین می شوند. اما بهتر است بدانید که همه حیوانات سلاح های تجدید پذیر ندارند. پستانداران درنده مثل گرگ ها فقط یک دست دندان بزرگسالی دارند و این دندان ها باید تا آخر عمرشان دوام بیاورند.

انواع سلاح شکار جانوران شکارچی
انواع سلاح های جانوران شکارچی

۱- سیخ زدن و بلعیدن

پرندگان دندان ندارند، در عوض بیشتر پرندگان طعمه خوار به جز پرندگان شکاری از منقارشان برای گرفتن و کشتن شکار استفاده می کنند. نوک پرندگان استخوانی بوده و با لایه ای از کراتین پوشیده شده است. کراتین همان ماده ای است که در مو و سُم وجود دارد. نوک و کناره های منقار مملو از اعصاب بوده تا برخی از پرندگان مثل گیلان شاه (curlew) بتوانند فقط با کمک حس لامسه شکار کنند.

۲- تله مرگ

علاوه بر عنکبوت ها که برای گرفتن شکار از دام و تله استفاده می کنند، موجودات دیگری هم وجود دارند که از این روش بهره می برند. مورچه ای وجود دارد به نام مورچه آرواره تله ای (trapjaw ant) که آرواره هایش را ۱۸۰ درجه باز می کند و سر شکار خود خیمه می زند. جنس آرواره های این مورچه مانند بقیه حشرات از جنس کیتین (یک نوع قند است که پوسته سخت جانوران را تشکیل می دهد) بوده و سایر نقاط بدنش نیز از همین ماده پوشیده شده است. مورچه به جای اینکه آرواره های خود را به سمت بالا و پایین باز کند به پهلوها باز می کند. این آرواره ها لبه های داخلی اره مانند و نوک قلاب مانند مرگباری دارند. مورچه برای کشتن شکار ظرف ۱۵۰ میلیونیوم ثانیه آرواره های خود را محکم و ناگهانی می بندد. این حرکت یکی از سریع ترین حرکات در دنیای جانوران شکارچی است.

۳- نیش های ریز

بسیاری از جانوران سمی از زهر برای دفاع از خود استفاده می کنند ولی عروس دریایی از زهر برای بیهوش کردن یا کشتن شکار خود استفاده می کند. تنتاکل های (شاخک های حسی) عروس دریایی مسلح به تعداد فراوانی یاخته گزنده یا نماتوسیست می باشد و درست در لحظه ای که جانور دیگری به محدوده اطراف عروس دریایی وارد می شود، زمان شلیک فرا می رسد. هر یاخته گزنده یک رشته با نوک سمی به بیرون شلیک می کند که به بدن شکار وارد می شود. یاخته های گزنده خطرناک بوده و به طور خودکار عمل می کنند. آنها تا زمانی که عروس دریایی خیس باشد به شلیک زهر ادامه می دهند. برای همین لمس کردن عروس های دریایی که با موج به ساحل آمده باشد خطرناک است.

۴- چنگال

پرنده های شکاری اول با پاهایشان به شکار حمله می کنند. انگشتان پای این پرندگان به پنجه یا چنگال مسلح می باشد که شکار را می گیرد و می کشد. وقتی پرنده پاهایش را جمع می کند شکل خمیده ی چنگال ها بدن شکار را سوراخ می کنند بعد هم پرنده به کمک همین چنگال ها شکار را به لانه اش می برد. بزرگترین چنگال ها به عقاب هارپی آمریکایی (American harpy) تعلق دارند که تا ۶٫۵ سانتی متر هم می رسند و می توانند یک میمون بالغ یا انسان را بکشند.

۵- آرواره

بسیاری از جانوران شکارچی آرواره ای مَفصلی دارند که برای حمله به کارشان می آید. آرواره افعی آفریقایی (puff adder) مثل آرواره انسان استخوانی است ولی مفاصل خیلی شُلی دارد که کمک می کند دهانش حسابی کش بیاید و باز شود. آرواره های بالا و پایین با رباط هایی منعطف به هم وصل شده اند. این آرواره ها مثل یک نوار کشی محکم کش می آیند و به مار کمک می کنند شکارهای بزرگ تر از سرش را هم ببلعد. افعی آفریقایی یکی از سمی ترین مارهای دنیاست و عادت خطرناکش این است که در مسیر عبور شکارش به انتظار می نشیند.

۶- دندان

همه ی درندگان پستاندار انواع متفاوتی از دندان را دارا می باشند؛ آنها دندان های پیش برای گاز گرفتن و دندان های نیش برای محکم نگه داشتن و دندان های آسیا برای خرد کردن و تکه تکه کردن دارند. خیلی از درندگان مثل تمساح و بسیاری از ماهی ها دندان های ساده تری دارند، با این تفاوت که دندان هایشان قابل جایگزینی است. یک تمساح در طول زندگی اش می تواند سه هزار دندان داشته باشد در حالی که یک گرگ بالغ بعد از دندان های شیری اش فقط ۴۲ دندان دایمی خواهد داشت.

۷- له کردن و بریدن

خرچنگ ها برای دفاع از خود و کشتن شکار، به انبرهایی قوی مسلح اند. انبرهای خرچنگ ها در دوران بچگی شکل و اندازه مشابهی دارند اما به مرور که خرچنگ ها بزرگتر می شوند انبرهایشان هم متفاوت می شود. یکی از انبرها خیلی سنگین تر از دیگری می شود و برای له کردن غذا و باز کردن صدف ها به کار می رود. انبر دیگر صاف تر می شود و لبه داخلی برنده تری پیدا می کند، خرچنگ از این انبر برای گرفتن و بریدن شکارهایی استفاده می کند که بدنی نرم دارند.

نتیجه گیری

طبیعت خداوندی بی نظیر و زیبا است اما همانقدر که زیبا و مجذوب کننده است می تواند ترسناک و بی رحم نیز باشد. برخی از قوانین در طبیعت وجود دارند که انسان واقعاً نمی تواند آنها را درک کند و ممکن است برخی از شیوه های موجود در طبیعت برای انسان ترسناک و بی رحمانه باشد. در طبیعت برخی از جانوران شکار می کنند و برخی دیگر شکار می شوند و این چرخه تغییر نمی کند. دیدن نحوه شکار جانوران شکارچی و وحشی هم هیجان به همراه دارد و هم حس دلسوزی نسبت به حیوانی که شکار می شود.

۱۰ هزار سال قبل حدود ۹۹ درصد از جمعیت موجودات کره زمین را حیوانات وحشی آزاد تشکیل می‌دانند و سهم نسل بشر فقط ۱ درصد بود. اما امروزه سهم ما آدم‌ها و حیواناتی که بخشی از جمعیت ما به حساب می‌آیند (حیوانات پرورشی) به ۹۸ درصد رسیده است و حیوانات وحشی آزاد فقط ۲ درصد کل موجودات زمین را تشکیل می‌دهند. در واقع می‌توان گفت، ما کل این سیاره را از حیوانات آزاد وحشی دزدیده‌ایم تا برای خودمان و حیواناتی که پرورش می‌دهیم جا باز کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *