برای کاهش آلودگی نوری چه باید کرد؟

آلودگی نوری
[box type=”note”]

میلیاردها سال است که زندگی روی کره زمین با ریتم طبیعی خود یعنی روز و شب در جریان است. این ریتم طبیعی در DNA همه گیاهان و حیوانات به‌طور غریزی وجود دارد ولی انسان‌ها با نورانی کردن شب و ایجاد آلودگی نوری باعث اختلال در ریتم طبیعی اکوسیستم می‌شوند. باید بدانید که آلودگی نوری بیش از ۸۰ درصد مردم جهان را از تماشای ستارگان محروم کرده است. طبق تحقیقات اخیر دانشمندان طی چند سال اخیر، شدت نور مصنوعی و تعداد مناطقی که تحت تأثیر این نوع آلودگی قرار دارند به سرعت در حال افزایش می‌باشد.

[/box]

منظور از آلودگی نوری چیست؟

شاید بسیاری از افراد با مفهوم آلودگی آب، آلودگی هوا و آلودگی زمین آشنا باشند ولی متأسفانه آگاهی های لازم درباره آلودگی نوری ندارند!

آلودگی نوری (به انگلیسی: Light pollution) به روشن شدن بیش از حد یک محیط بر اثر نورهای مصنوعی ( ایجاد شده توسط بشر) گفته می‌شود. این آلودگی نیز همانند دیگر آلودگی ها به اکوسیستم آسیب می‌رساند. اگر بخواهیم به زبان ساده تر بیان کنیم؛ این نوع آلودگی را می‌توان به وضعیتی تشبیه کرد که شما وقتی در حال استراحت هستید، تمام چراغ های اتاق روشن باشد.

معیار سنجش نور چیست؟

برای اندازه گیری شدت روشنایی یک سرچشمه نور و همچنین میزان نوری که چشم انسان قابل به ادراک آن است با واحدی بنام لوکس (LUX) انجام می‌پذیرد. همچنین مقدار نوری که از منبع نور در هر ثانیه منتشر می‌شود شار نوری نام دارد و یکای سنجش آن لومن (Lumen) می‌باشد.

 

معیار سنجش

[quote]

هرچقدر شار نوری یک سرچشمه نور زیادتر باشد، آن منبع پر نور تر خواهد بود.

[/quote]

آلودگی نوری در فضای شهری

در فضاهای عمومی شهری باید نور به گونه ای باشد که شخص از فاصله بیست و پنج متری بتواند صورت افراد عابر پیاده را تشخیص دهد. متأسفانه آلودگی‌نوری در ایران بسیار متداول است زیرا شهر‌های ما تا هفتاد درصد دچار این نوع آلودگی هستند که در بین آن‌ها تهران وضعیت نامناسب تری دارد. طی چندین سال گذشته تدابیر بسیاری در جهت توسعه تجهیزات نوری (همانند نصب تیرهای جدید برق) در سطح کشور صورت گرفت که متأسفانه با شکست مواجه شد. امروزه شاید بهترین راه در شهر‌ها استفاده از پایه‌های ترکیبی کوتاه و بلند برای تیرهای چراغ برق است تا تعادل نوری ایجاد شود.

 

آلودگی نوری

 

۶ منبع تولید کننده آلودگی های نوری را بشناسید!

۱- نور تابلوهای تبلیغاتی

۲- نور بیلبوردها

۳- نور خیابان‌ها

۴- نور میدان‌ها

۵- نورپردازی اِلمان های شهری همانند پرچم، مجسمه، پل و…

۶- نورپردازی ساختمان‌ها و برج‌ها

آلودگی نوری اکوسیستم را مختل می‌کند!

آلودگی‌نوری تأثیرات منفی و کشنده ای برای بسیاری از موجودات (دوزیستان، پرندگان، پستانداران، حشرات و گیاهان) دارد. باید بدانید که گونه های جانوری و گیاهی به ریتم طبیعی نور و تاریکی زمین وابسته‌اند تا بتوانند رفتارهای پایدار همانند تولید مثل، تغذیه و خواب خود را حفظ کنند. برخی از حیوانات در طول روز می‌خوابند و شب هنگام به فعالیت های خود ادامه می‌دهند که آلودگی‌نوری باعث  اختلال در تغییر محیط زیست این حیوانات می‌شود. از طرفی نور مصنوعی در شب باعث می‌شود حیوانات نتوانند خود را در برابر شکارچیان پنهان کنند که این امر تهدیدی بزرگ برای بقای نسل آنان می‌باشد.

[quote]

دومین روز از هفته جهانی آسمان تاریک از ۱۳ تا ۱۹ آوریل مصادف با ۲۴ تا ۳۰ فروردین به عنوان روز آلودگی نوری و تأثیر آن بر محیط زیست نامگذاری شده است.

[/quote]

تأثیر آلودگی نوری بر انسان ها

قرار گرفتن در معرض آلودگی‌نوری تأثیرات منفی بر سلامت و ایمنی انسان ها (همانند: چاقی، افسردگی، اختلالات خواب، سرطان و…) دارد. همان‌طور که آگاه هستید، انسان ها در تاریکی به خوبی روشنایی روز نمی‌بینند، از این رو ما انسان ها مجبور به استفاده از راهکارهای مختلف و مخربی برای روشن تر کردن شب شده ایم، در حالی که نور کم و طبیعی بسیار بهتر است.

از مهم‌ترین اثرات آلودگی نوری بر سلامت انسان می‌توان به مواردی همچون آسیب های چشمی، بروز استرس، خیرگی چشم یا چشم زدگی اشاره کرد. این علائم زمانی اتفاق می‌افتند که اشعه مستقیم نور با شدت زیاد در محور دید عابرین یا رانندگان قرار گیرد.

مقدار نور

نورپردازی جاده ای در شب، شرایطی را ایجاد می‌کند که رانندگان مسن در هنگام تابش نور در معرض خطر نابینایی قرار گیرند. زیرا با افزایش سن، چشم در برابر تغییر سطح روشنایی، ناتوان در تنظیم سریع خود خواهد بود. به خاطر همین بود که در دوران باستان و حتی در برخی از جنگ های مدرن برای مختل کردن دید دشمن از نور قوی استفاده می‌کردند.

۸ راهکار برای مبارزه با آلودگی نوری

انجام اقدامات مختلف برای کاهش این نوع آلودگی، بسیار کم هزینه‌تر و ساده‌تر از مبارزه با دیگر انواع آلودگی ها می‌باشد. باید بدانید که اصلی‌ترین عامل این آلودگی، نداشتن آگاهی است؛ پس برای مبارزه با آلودگی نوری، ابتدا باید اطلاع رسانی و آگاه سازی کرد. در ضمن دولت‌ها می‌توانند با کاهش آلودگی‌نوری، زیبایی شهرها و امنیت مردم را دوچندان کنند و از آسیب‌های زیست‌محیطی بکاهند.

شهر ها

چه باید کرد:

۱- باید از رنگ های گرم در نورپردازی استفاده نمود.
نور آبی جزو آلودگی های نوری محسوب می‌شود و باعث خستگی چشم می‌گردد.

۲- گذاشتن سرپوش بر روی روشنایی‌ها
چراغ‌هایی که برای روشنایی در محیط باز نصب شده‌اند باید دارای یک محافظ باشند تا از ساطع شدن نور به سمت آسمان پیشگیری کنند.

۳- نصب سنسورهای حرکتی
بهترین راهکار برای کاربران خانگی جهت کاهش آلودگی نوری، استفاده از سنسورهای حرکتی است که در مواقع لازم، باعث روشن یا تاریک شدن مکانی می‌گردند. از چراغ های سنسوردار می توان در مسیر باغ، نزدیک گاراژها، اطراف فضاهای تاریک و حتی در راهروها استفاده کرد.

۴- کنار زدن پرده ها
اگر در خانه هستید می‌توانید با کنار زدن پرده ها از نور طبیعی بیرون نهایت استفاده را ببرید و از روشن کردن چراغ ها خودداری کنید.

۵- خاموش کردن چراغ های اضافی
چراغ هایی را که استفاده نمی‌کنید خاموش کنید. نیازی نیست که تمام چراغ های خانه شما همیشه روشن باشد.چراغ اتاق هایی که کار خاصی در آن‌ها ندارید را خاموش کنید.

۶- استفاده از لامپ های کارآمد
حدالامکان از لامپ های LED یا سدیم کم فشار استفاده کنید. زیرا این لامپ ها تأثیر زیادی بر جو نمی‌گذارند و نوری که تولید می‌کنند بسیار کارآمد می‌باشد.

۷- استفاده از چراغ های هوشمند و فتوسل
چراغ ها می‌توانند از طریق دستگاه هوشمند شما کنترل و برنامه ریزی شوند و شما می‌توانید چراغ ها را طوری برنامه ریزی کنید که فقط در ساعات خاصی از روز روشن شوند. چراغ های هوشمند می‌توانند در کاهش صورت حساب برق شما بسیار مؤثر باشند.

۸- پیوستن به یک سازمان محیط زیستی
به یک سازمان که در جهت جلوگیری از انواع آلودگی های زیست محیطی تلاش می‌کند بپیوندید. قطعاً محصولات روشنایی  مورد تأیید آن‌ها برای محیط زیست مناسب است. شما می توانید با یادگیری آموزش های فنی در این سازمان ها، با مردم و اطرافیان تان درباره آلودگی نوری صحبت کنید و راهکارهای لازم را ارائه دهید. سعی کنید به مردم درباره این موضوع مهم هشدار و آگاهی دهید تا مدیران را مجاب کنید برای کاهش این آلودگی نوین کاری کنند.

 

نتیجه گیری

این نوع آلودگی به مراتب توجه کمتری را از سایر اشکال آلودگی به خود جلب می‌کند، زیرا در ایران هیچ آیین نامه و حدود استانداردی برای نور و نورپردازی‌های شهری وجود ندارد تا به تبعیت از آن بتوان خیرگی و آلودگی‌نوری را کاهش داد. اما باید بدانید که این آلودگی نیز همانند دیگر آلودگی ها به محیط زیست آسیب می‌رساند. مبارزه با آلودگی نوری نیاز به تلاش گروهی دارد ولی متأسفانه بسیاری از مردم آگاهی های لازم درباره مضرات این آلودگی را ندارند. به عنوان مثال اگر این آگاهی بود، چند خانه در یک محله می‌توانستند تفاوت قابل توجهی در دید آسمان شب ایجاد کنند.

 

اگر این مقاله برای شما مفید واقع شده است می‌توانید برای اولین گام در جهت فرهنگ سازی، آن را با دیگران به اشتراک بگذارید.