آلودگی هوای تهران را چه کسی بر گردن می گیرد؟!

آلودگی هوای تهران

ایران جزو اولین کشورهایی است که به علت سوء مدیریت، آلودگی هوای تهران را به عنوان یک عادت روزانه پذیرفته است و هیچ تلاشی برای بهبود اوضاع آن نمی کند! طبق آمار سازمان بهداشت جهانی (WHO)، تقریباً ۹۰ درصد افراد در دنیا در هوای آلوده نفس می کشند که باعث ایجاد سرطان، بیماری های قلبی و عروقی، بیماری های ریه و سکته های مغزی می شود و سالانه مرگ ۷ میلیون نفر را به دنبال دارد.

با اینکه بیشترین میزان آلودگی هوا اکثراً در مناطقی از آسیا و آفریقا مشاهده می شود اما مناطقی از آمریکا، اروپا و مدیترانه شرقی نیز دارای آب و هوای ناسالم می باشند. در مناطقی که میزان آلودگی هوا زیاد است، این مسئله اغلب مربوط به تولید انرژی حاصل از سوخت های فسیلی می شود زیرا به طور متوسط، کشورهای در حال توسعه از فناوری و منابع لازم برای مقابله با این نوع آلاینده ها برخوردار نیستند.

اطلاعات مختصری درباره آلودگی هوای تهران

استان تهران همراه با جمعیت شهرهای اطراف آن، نزدیک به ۱۱ میلیون نفر جمعیت دارد و به علت وضعیت اقلیمی ویژه، دارا بودن هزاران واحد صنعتی و تردد ۲ میلیون وسیله نقلیه، جزو آلوده ترین شهرهای جهان محسوب می شود. به این علت که کلانشهر تهران از دو طرف با ارتفاعات شمیران و دماوند محصور شده و فقط در سمت جنوب شیب ملایمی دارد، از این رو هوا مخصوصاً در پاییز و زمستان تحرک کافی نداشته و باعث افزایش آلودگی در قسمت های کوهستانی شرق تهران می شود.

از طرفی باد هم که می توانست از عوامل پر اهمیت جوی برای کاهش آلودگی هوا باشد، عاملی شده تا آلودگی را از شمال به جنوب و بالعکس انتقال دهد. باید بدانید که در فصول زمستان و پاییز، پایداری هوا شرایطی را برای ایجاد وارونگی دما و در نتیجه افزایش آلودگی تهران فراهم می آورد و سلامتی ساکنان این شهر را به خطر می اندازد. شاخص آلودگی هوای تهران در اکثر روزهای سال آلوده تر از حد مجاز اسـت و در نتیجه ذرات معلق در هوا به سهولت وارد شش ها شده و میزان ابتلا به بیماری های تنفسی (به ویژه آسم) را افزایش می دهد.

اطلاعاتی درباره آلودگی هوا

اگر تأثیرات مضر آلاینده ها را در نظر بگیریم در می یابیم که مطالعه و بررسی عوامل آلودگی و ارائه راهکارهای عملی برای حل این مشکل چقدر لازم و ضروری می باشد. اولین گام می تواند شناسایی دلایل و عوامل آلودگی باشد، پس با ما همراه باشید.

آلودگی هوا چه تأثیرات مخربی دارد؟

  • مرگ سالیانه ۴۵۰۰۰ نفر در ایران
  • افزایش بروز سرطان و بیماری های قلبی و عروقی و سکته های مغزی
  • پیری زودرس، اختلالات بینایی و سوزش چشم و بیماری های تنفسی
  • سقط جنین و افزایش نوزادان ناقص متولد شده
  • افزایش فشار خون و بیماری های کلیوی

دلایل آلودگی هوای تهران

آلودگی هوا می تواند دلایل مختلفی داشته باشد که از جمله آنها می توان به وارونگی دما (Inversion-meteorology)، استفاده از سوخت های فسیلی در پالایشگاه ها و نیروگاه ها و کارخانجات مختلف، استفاده از اتومبیل های شخصی و وسایل نقلیه قدیمی، افزایش تعداد موتورسیکلت های بی کیفیت، منابع خانگی و از عمده عوامل آلودگی هوای تهران محسوب می شوند.

آلودگی

تهران در دامنه رشته کوه های البرز قرار دارد، از این رو آلودگی های هوای سایر نقاط ایران تأثیر مستقیمی برای آن می گذارد!

بسیاری از مدیران کلان شهرها گلایه از این دارند که محدودیت های شدید تجاری به دلیل تحریم های آمریکا مانع گسترش ناوگان حمل و نقل عمومی شده و طرح خرید اتوبوس های جدید و افزودن واگن های قطار بیشتر به شبکه مترو را عملاً متوقف کرده است. غافل از این نشویم که چه در دوران تحریم و چه در دوران غیر تحریم، مسئولان صاحب نظر بر خلاف جامعه جهانی به فکر توسعه اقتصادی بدون توجه به محیط زیست هستند!

باید بدانید که در تهران هزینه سالانه بهداشت اقتصادی مرتبط با آلودگی هوا حدود ۲٫۶ میلیارد دلار است. شهرداری تهران به منظور مقابله با آلودگی هوا، هشت شغل آلاینده دار را تعطیل و استفاده از کامیون ها و اتوبوس های قدیمی را به شدت محدود کرده است. همچنین آنها طرح تولید وسایل نقلیه با فناوری به روز شده تر را برای کاهش آلودگی هوا از سال ۹۷ شروع کرده اند که با این طرح حدود ۳۴۰۰ اتوبوس قدیمی ناوگان شهری جایگزین خواهد شد.

آلودگی هوای تهران

مهاجرت پذیری تهران را می توان به عنوان یکی دیگر از عوامل آلودگی هوای تهران ذکر کرد. افرادی که از سایر شهرها به این شهر مهاجرت می کنند اکثراً شغل هایی را انتخاب می کنند که بازدهی ندارند و تخصص زیادی هم نیاز ندارند. به همین علت نه تنها پایتخت ایران را توسعه و گسترش نمی دهند بلکه باعث ایجاد ترافیک و آلودگی هوای تهران نیز می شوند. مسئولین باید مقرراتی را وضع و اعمال کنند تا جلوی مهاجرت زیاد و افزایش جمعیت این شهر را بگیرند.

خوشبختانه ایران در سال های اخیر استانداردهای بالاتری را برای کیفیت سوخت اتخاذ کرده و در تلاش است تا مدیریت روش های احتقان (انباشتگی آلودگی) در مکان های شلوغ و پرفعالیت را بهبود بخشد و استفاده از وسایل نقلیه هیبریدی و برقی و دوچرخه را تشویق نماید.

 

تأثیر هر کدام از عناصر آلاینده هوا:

منوکسید کربن: باعث سردرد، کاهش سطح هوشیاری، سکته قلبی، بیماری‌های قلبی و عروقی، رشد ناقص جنین در مادران باردار و نهایتاً مرگ می شود.

دی‌اکسید سولفور: باعث سوزش چشم، خس خس سینه، تنگی نفس، بیماری ریه و اختلالات بینایی می شود.

دی‌اکسید نیتروژن: باعث عفونت دستگاه تنفسی، تحریک ریه، سرفه، احساس درد در قفسه سینه ومشکلات تنفسی می شود.

اوزون: باعث سوزش چشم و گلو، سرفه، بیماری های تنفسی، آسم و نابودی ریه می شود.

سرب: باعث کم‌خونی، افزایش فشار خون، بیماریهای کلیه و تومورهای مغزی، اختلالات عصبی، سرطان و کاهش ضریب هوشی می شود.

ذرات ریز دوده، گردوغبار و قطرات معلق در هوا: باعث سوزش چشم، آسم، برونشیت، بیماری ریه، سرطان مسمومیت، بیماریهای قلبی عروقی و اختلالات بینایی می شود.

 

قانون هوای پاک در ایران

قانون هوای پاک مصوب ۱۸ مردادماه سال ۱۳۹۶، تداوم اجرای روش های کاهش آلودگی هوا در ایران را ملزم می کند. از جمله این الزامات می توان به اعمال مجازات ها و جریمه های سنگین تر برای صنایع یا اشخاصی که از محدودیت آلودگی هوا پیروی نمی کنند، اشاره کرد.

روز هوای پاک

برای کاهش تعداد کودکانی که به دلیل آلودگی هوای تهران و کلانشهرها در بیمارستان بستری می شوند، تصمیم گرفته شده که در زمستان زمانی که شاخص آلودگی هوا بالا باشد مدارس تعطیل شوند و کودکان به مدرسه نروند. تعطیلی مدارس به جلوگیری از مواجهه کودکان با آلاینده های سمی کمک می کند.

به تازگی با وخامت اوضاع برخی شهرها در ایران، برخی سازمان ها و ارگان ها اهمیت بیابان زدایی در جهت کاهش آلودگی را درک کرده و قصد دارند سالانه هزاران هکتار از اراضی که باعث طوفان گرد و خاک می شود را بیابان زدایی کنند، در این میان عده ای نیز وجود دارند که با مالچ پاشی نفتی (مرگ پاشی) دست به نابودی کل حیات وحش مناطق درگیر زده اند!

 

۸ راهکار برای مبارزه با آلودگی هوای تهران

برای اینکه کیفیت هوای پایتخت در حد سالم و قابل تنفس باشد چند راهکار را می توان پیشنهاد داد:

۱- کیفیت حمل و نقل عمومی مدیریت، گسترش و بهبود یابد.

۲- کلیه خودروها و موتورسیکلت‌های فرسوده از رده خارج شوند.

۳- خودروهای دوگانه‌سوز به تولید انبوه برسند و از واردات خودروهای هیبریدی و برقی حمایت شود.

۴- مسیرهای ویژه دوچرخه سواری احداث و از مجریان و دست اندر کاران دوچرخه سواری اشتراکی هوشمند حمایت شود.

۵- فضاهای سبز گسترش یابند.

۶- در مناطق تجاری و شلوغ شهر معابر پیاده رو احداث شوند تا نیازی به آوردن ماشین به این مناطق نباشد.

۷- تاکسی‌های بنزین سوز از رده خارج شوند یا دوگانه سوز شوند.

۸- عوارض جدید برحسب مصرف سوخت و انتشار آلودگی برای خودروها وضع شود.

 

آیا امیدی برای خلاص شدن از آلودگی هوای تهران وجود دارد؟

آلودگی هوای تهران را چه کسی بر گردن می گیرد؟! امیدی به مسئولین وجود ندارد و مردم باید کاری انجام دهند. با برداشتن گام های فوق الذکر در زمینه کاهش آلودگی هوا، ایران در تلاش است تا از تبعات و تأثیرات حاصل از آلودگی هوا جلوگیری کند. به طور کلی، مدیریت آلودگی می تواند کیفیت زندگی افراد را بالا ببرد و باعث بهره وری بهتر انرژی، بهبود حمل و نقل و توسعه پایدار شهری و روستایی شود.

امیدواریم که به علت سیاست یک بام و دو هوای مسئولین دیگر شاهد این نباشیم که برای کاهش آلودگی هوای تهران و سایر شهرهای ایران مخصوصاً در زمستان دست به دامن باران و باد بشویم و از مردم بخواهیم تا دعا کنند که باران بیاید تا در هوای سالم تنفس کنند، چون که در سال ۹۸ پیروز حناچی شهردار تهران گفته بود که تنها راه تهران برای خروج از آلودگی فعلی، امید به دست یاری طبیعت است. همچنین ما باز هم امیدواریم دیگر شاهد این نباشیم که یک مسئول محیط زیست صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در تلویزیون اعلام کند که تغییرات اقلیمی به ما ربطی ندارد و به ما چه که دنیا و ایران دارد تغییرات اقلیمی را تجربه می کند. امیدواریم!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *